|
Kanaal 17
Een nieuwsrubriek
samengesteld uit berichten die
ons bereiken via de
reguliere en de gespecialiseerde
pers,
Internet, eigen
correspondenten en de lezers van dit
e-zine.
|
Binance’s 6,3 miljard-roof: 6,3 miljard
weg in een half uur
 Hackers leegden
Binance’s hot wallets (wallets die online staan voor
snelle transacties, dus kwetsbaarder dan offline “cold”
wallets). Ongeveer 6,3 miljard dollar aan crypto
verdween in zo’n 20 minuten over meerdere blockchains.
Binance noemde het een “complexe aanval” via een
gehackte laptop en malware die sporen wiste. De grootste
exchange of cryptobeurs ter wereld, en toch zo open als
een schuurdeur. Jij als gebruiker zit intussen vast.
Beloftes en eerste dekkingen
France24 en anderen meldden de diefstal. Binance zette
het opnemen van cryptomunten stop, bevroor zo’n 3
miljard (vooral stablecoins) en beloofde alles te dekken
met eigen geld. Co-CEO Richard Teng verzekerde: “Jouw
assets zijn veilig.” Ze dekten stap voor stap – eerst
80, toen 90 procent – uit company funds, de SAFU-reserve
en de Futures Insurance Fund. De rest: minder liquide
tokens die langer duren. Geruststellend? Je kon dagen
niet bij je geld.
FBI wijst naar Noord-Korea, deels weer open
De FBI wijst TraderTraitor aan, een Noord-Koreaanse
groep gelinkt aan Lazarus (de bekende Noord-Koreaanse
staatshackersgroep), actief sinds minstens 2020 met
crypto-diefstallen en spearphishing. Ze zetten gestolen
sommen om in Ethereum-munten en wassen die verder via
andere technieken. Binance heeft het ondertussen terug
mogelijk gemaakt om munten op te nemen, met name USDT,
USDC, ETH en BNB (BTC eerder) en zegt nu 95 procent
gedekt te hebben.
Hot wallets blijven een zwakke plek. Exchanges beloven
veiligheid, maar de grootste crypto-diefstal ooit kon
toch maar gewoon gebeuren. Noord-Korea financiert
zichzelf via dit soort overvallen, en crypto maakt
anoniem witwassen makkelijk. Jij betaalt met downtime,
twijfel en de belofte dat het “gedekt wordt". Weer eens.
https://www.euronews.com/2026/11/01/fbi-blames-north-korea-for-63-billion-binance-crypto-hack
https://www.france24.com/en/binance-hit-by-6-3-billion-dollar-crypto-theft
https://crypto.news/binance-restores-usdt-usdc-eth-bnb-withdrawals/
Niet alleen Noord-Korea: Russische
hackers en drones maken het fysiek
 In het
vorige artikel zagen we hoe Noord-Koreaanse hackers
Binance plunderden voor 6,3 miljard. Maar de gevaren
komen ook van andere kanten – en soms niet alleen
digitaal.
Cyberaanvallen die opeens fysiek worden
Bloomberg beschrijft hoe hackers met Russische
sympathieën in Spanje van eind 2024 tot deze zomer chaos
zaaiden. Crematoriumovens vielen uit, een fabriek voor
groene-energie-transformatoren vloog in brand,
wijnkelders werden te heet. Later bleek een Italiaan in
Spanje te helpen bij zo’n 40 aanvallen, ook op
waterpompen en koeling bij voedselopslag. Meer dan
100.000 dollar schade. De politie linkte het aan een
Russische cybersabotage-campagne.
In verschillende NAVO-landen stijgt het aantal
cyberaanvallen met echte fysieke schade. De hackers
snappen niet altijd wat ze doen – misschien denken ze
dat ze stoer doen, tot de oven stilvalt of de wijn
kookt. Jij merkt het pas als de basisdienst uitvalt.
Drones op Russische industrie
Euronews meldt dat Rusland een “massale” drone-aanval op
een industrieel bedrijf in de regio Nizhny Novgorod
rapporteert. Meer dan 100 drones werden neergeschoten,
maar toch was er flinke schade. Telegram-kanalen wijzen
naar de Kstovo-olieraffinaderij (Lukoil), een van de
grootste. Dit kan mogelijk leiden tot stroom- en
warmwateruitval. Dit past in Oekraïense aanvallen op
Russische energie om de oorlogsmachine te raken –
terwijl Rusland eerder Oekraïense stroomnetten trof en
honderdduizenden huishoudens zonder licht zette. Beide
kanten escaleren.
Noord-Korea steelt digitaal geld, Rusland (en
bondgenoten) saboteert fysiek via cyber of drones. Jij
zit er tussenin: of het nu je crypto, je stroom of je
basisvoorzieningen zijn. Kritisch kijken naar alle
kanten is geen luxe – de “veilige” wereld bestaat
blijkbaar niet meer...
https://www.bloomberg.com/news/features/2026-10-27/russia-linked-hackers-are-turning-cyberattacks-into-a-physical-threat
https://www.euronews.com/2026/11/01/russia-says-massive-drone-attack-targeted-industrial-enterprise-amid-reports-oil-refinery-
Meta lanceert nieuwe apps: van virtuele
kledingkast tot kids-pet
 Social Media
Today meldt dat Meta stilletjes twee AI-apps lanceert.
Waddle World en Style Sketch - wat doen die dingen?
Waddle World: virtuele troetel
Om te beginnen: Waddle World is een nieuwe, gratis app
van Meta (momenteel alleen beschikbaar in de Filipijnen,
voor 18+) die een Tamagotchi-achtige virtuele
huisdier-game combineert met AI-ondersteund
dagboekschrijven. Je broedt een pixelhuisdier uit in een
cozy 16-bit wereld, voedt het, speelt korte mini-games
(zoals boodschappen stapelen of woordspelletjes) en
praat of typt over je dag; het huisdier zet dat om in
een dagboekverhaal in zijn eigen stem, compleet met een
handgetekende doodle, en leert je geleidelijk beter
kennen.
Meta beschrijft het als “een dagboek vermomd als
huisdier” – geen chatbot of productiviteitstool, maar
een lichte, stressloze escape.
Style Sketch in detail
Style Sketch maakt outfit-suggesties van kleren die je
al hebt, deels door Instagram-foto’s te scannen.
Kritisch: een schattig petje als dekmantel voor data,
terwijl AI al vaker rare of gevaarlijke suggesties
geeft. Handig voor Meta, minder voor je kind.
De app bouwt een virtuele kledingkast van je
Instagram-posts of eigen foto’s, stelt combinaties voor
en laat je die “passen” op een model dat lijkt op jouw
lichaam en huidskleur. Je kan het ook gebruiken voor het
plannen van een trip met weer en activiteiten. Momenteel
alleen beschikbaar in Indonesië, Singapore en Thailand.
Meta zwijgt over plannen voor meer landen. Het past in
hun AI-gedreven app-golf: sneller bouwen en zien wat
blijft plakken, zoals eerder Pocket en Vibes.
Meta gebruikt AI om apps te spammen en data te
verzamelen, van je garderobe tot je kind. Jij krijgt een
“handige” tool; zij krijgen meer inzicht in je leven. In
alle luwte iets lanceren maakt het er niet transparanter
op. Kortom: weeral een experiment met jouw privacy.
AI-bedrijven zeggen
verbod op schrapen te gaan respecteren – na het jaren
gedaan te hebben
 Eén signaal voor
alle crawlers: The Verge meldt dat OpenAI, Google,
Microsoft en Anthropic een nieuwe standaard steunen.
Uitgevers kunnen via een gedeeld “policy token” in
robots.txt aangeven dat ze niet willen dat AI hun
content schraapt voor de training van hun LLM's. Nu moet
je per bedrijf aparte regels zetten; straks slechts nog
maar één keer. Het voorstel komt van Anthropic-techneut
Kevin Kelley via de IETF. Meta zegt het een
“belangrijk” voorstel te vinden, maar belooft niet dat
ze het ook echt honoreren. En dat na jaren
ongecontroleerd scrapen.
Hoe het precies werkt
Engadget legt uit: je zet in robots.txt een user-agent
als __usage_ai-training met Disallow: /. Dat blokkeert
alleen AI-training-crawlers, niet zoekmachines.
Anthropic ondersteunt het al; Microsoft vanaf februari
2027, Google begin 2027, OpenAI “de komende maanden”.
Belangrijk: het maakt de al geschraapte data niet
ongedaan. Wat ze al hebben, houden ze.
Eerlijk: dit is een maat voor niets. Het is vrijwillig
en laat. De grote jongens beloven nu pas een opt-out,
terwijl ze jarenlang massaal hebben geoogst. Jij als
uitgever moet nog steeds hopen dat ze het respecteren.
Meta blijft vaag. Opt-out in plaats van opt-in houdt de
macht bij de AI-bedrijven. Handig voor hen, halfbakken
voor jou. En de schade is al aangericht...
https://www.theverge.com/tech/1023763/openai-google-microsoft-ai-scraping-standard-opt-out
https://www.engadget.com/2303225/google-openai-anthropic-ai-crawling-controls/
Van nucleaire paniek naar smeltende
diepvriesproducten: Europa’s hack-week
Zondagavond
in Oost-Europa: je telefoon piept. “Nucleaire dreiging!”
Of “Chemische aanval in Kyiv!” In Rusland én Oekraïne
werden de noodapps gehackt. Nepberichten over raketten,
straling en straatgevechten. Eerst in Oekraïne, kort na
het einde van een staakt-het-vuren in Kherson. Een
bericht in het Russisch over de Oreshnik-raket verraadde
meteen dat het fake was. Later kreeg Rusland
soortgelijke onzin over Oekraïense drones. Ambtenaren
stellen gerust: de app is maar bijzaak. Echte alerts
gaan via sirenes en sms. Toch geen geruststellende
gedachte als je net in paniek bent.
Dan de diepvries die ontploft (of zo goed als)
Tegelijk, verder naar het westen: supermarktmanagers
openden maandagochtend de deur en stonden in een plas
water. Hackers zetten koelkasten en vriezers op
ontdooien, tot 50-55 graden. In België (Delhaize,
Carrefour en meer), Ierland, Luxemburg en Zweden. Hele
voorraden verse en diepvriesproducten moesten weggegooid
worden. “Catastrofaal,” zegt een manager. Een
maand eerder gebeurde hetzelfde in Frankrijk.
Onderzoekers hadden al gewaarschuwd: de systemen om de
temperatuur te controleren, hangen op het internet met
oude software. Toch bleven ze openstaan.
Waarom blijft dit gebeuren?
Van levensbedreigende nep-alerts tot bedorven eten:
hacken gaat van kwaad naar erger. Kritische systemen –
noodapps én koeling – zijn te makkelijk te vinden
online. Geen excuses meer. Als je vriezer of alarm-app
vanaf internet te bedienen is met een oud wachtwoord,
vraag je erom. Europa moet wakker worden voordat de
volgende aanval écht pijn doet.
Hoe dit te voorkomen?
Het Nederlandse Nationaal Cyber Security Centrum geeft
volgend advies: "Zorg ervoor dat ze niet rechtstreeks
toegankelijk zijn via het internet. Als externe toegang
toch noodzakelijk is, beperk deze dan tot vertrouwde
IP-adressen. Gebruik daarnaast sterke wachtwoorden en
installeer regelmatig beveiligingsupdates."
https://www.theregister.com/security/2026/11/02/nuclear-threats-and-street-brawls-russia-ukraine-report-attacks-on-their-emergency-alert-apps/5306901
https://www.theregister.com/cyber-crime/2026/11/02/frozen-part-ii-hackers-remotely-defrost-produce-in-euro-supermarkets-again/5306924
https://www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-cyberaanvallen-op-koelinstallaties-in-europa
Frankrijk wil je data belasten: 6 cent
per gigabyte
 Franse
parlementariërs keurden met 11-10 een plan goed voor een
belasting van zo’n €0,055 (ongeveer 6 dollarcent) per
gigabyte content die providers als Google, Meta,
Netflix, TikTok of Amazon naar Franse gebruikers sturen.
Volgens de indieners levert dat zo’n 10 miljard euro per
jaar op. ISP’s moeten het verkeer meten en rapporteren.
Het zit in de begroting, maar moet nog meer hordes
nemen.
Op Slashdot reageren mensen scherp. Bedrijven kunnen
Frankrijk gewoon afsluiten. Of ze rekenen de kosten door
aan jou – want belasting betaalt de consument altijd.
Een WoW-installatie of veel streamen wordt dan duur.
VPN’s? De ISP wijst de VPN-provider aan, die het
doorbelast of je privacy schendt. VideoLAN (van VLC)
waarschuwt dat het hen meer dan een miljoen euro per
jaar kan kosten – pijnlijk voor een non-profit die grote
bestanden deelt zonder winst.
Kortom: Frankrijk zoekt geld, maar dit is een botte
bijl. Het raakt niet alleen Big Tech, maar ook kleinere
spelers en uiteindelijk jou als gebruiker. De kwaliteit
daalt, de prijzen stijgen, of diensten verdwijnen.
Slimme manier om de economie te laten groeien? Niet
echt. Eerder een risico dat je jezelf in de voet schiet.
https://tech.slashdot.org/story/26/10/31/1857243/french-lawmakers-back-per-gigabyte-internet-traffic-tax?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://www.tomshardware.com/software/social-media/french-lawmakers-approve-usd11-2-billion-internet-tax-based-on-traffic-usage-costs-usd0-65-per-gigabyte-of-content-accessed-us-tech-giants-like-google-and-meta-face-new-levies-on-content-delivered-to-french-subscribers
Goed schrijven is verdacht: AI-detectoren
maken je proza slechter
 Tools
zoals Pangram beloven dat zij kunnen ontdekken of een
tekst door een mens of AI geschreven werd. Maar kunnen
zij dat echt? Een verhaal over de gevolgen van valse
beschuldigingen, en hoe mensen hun eigen schrijfstijl
gaan verminken om niet valselijk beschuldigd te worden.
Schandalen en valse beschuldigingen
Bloomberg beschrijft hoe het boek Shy Girl van
schrijfster Mia Ballard van de plank verdween nadat
Pangram beweerde dat het voor 78,3% door AI
geschreven was. Ze belandde in een mentale crisis, kreeg
racistische reacties en zag haar relatie stukgaan. Later
schreef ze met de hand Poly – en Pangram gaf dat 100%
AI. NPR vertelt over ghostwriter Sally McGraw: een
opdrachtgever vlagde haar sample als AI. Ze was woedend.
Detectors kijken naar woorden als “delve”, em-dashes en
drietallen.
In gewone taal betekent dit:
-“Delve”: Engels werkwoord voor “diep in iets duiken” of
“grondig onderzoeken”. AI-teksten gebruiken het
opvallend vaak, waardoor het een rode vlag is voor
detectoren.
-Em-dashes: De lange streep (—). Veel AI-modellen zetten
die graag in zinnen. Mensen gebruiken ze ook, maar
detectoren zien er vaak een AI-patroon in.
-Drietallen: Ideeën of dingen in groepjes van drie
(bijvoorbeeld “snel, makkelijk en veilig”). AI houdt van
dat ritme; detectoren herkennen het als typisch
machine-taal.
Eigenlijk menselijke gewoontes dus. Uitgevers en
redacteurs worden echter overweldigd door bijdragen die
niet door mensen, maar door AI geschreven zijn, en dus
grijpen ze naar imperfecte tools. De Authors Guild noemt
het heksenjachten.
Schrijvers passen zich aan – en maken bewust fouten
Digital Trends en NPR laten zien wat er gebeurt:
schrijvers vermijden em-dashes, parallelle zinnen en
nette structuren. McGraw laat expres komma’s weg en mist
haar geliefde streepje. Sommigen stoppen bewust fouten
in hun tekst, zodat het “menselijk” lijkt. Goed proza
ziet er té AI uit. Pangram beweert dat het een lage
false-positive rate (1 op 10.000) heeft, maar erkent
fouten. Resultaat: angst, vlakker schrijven en culturele
eigenheden die verdwijnen.
Kritisch: de ironie is groot. AI leert van menselijk
schrijven, en nu moeten mensen zich onnatuurlijk
gedragen om niet als machine te worden bestempeld. Valse
beschuldigingen kosten banen en reputaties, terwijl
echte AI-slop er soms doorheen glipt. Jij als schrijver
betaalt de prijs met slechtere tekst en constante
twijfel. Detectoren helpen redacteuren, maar ze creëren
een nieuwe vorm van zelfcensuur. Misschien moeten we de
tools harder in vraag stellen dan de mensen die gewoon
proberen te schrijven.
https://www.bloomberg.com/news/features/2026-10-30/how-ai-detectors-like-pangram-are-changing-human-writing
https://www.npr.org/2026/10/31/nx-s1-5963520/ai-writing-detectors-pangram
https://www.digitaltrends.com/computing/writers-are-now-deliberately-making-mistakes-because-apparently-good-prose-looks-like-ai/
AI’s in het gareel houden met taart en
politie: slimme truc of wishful thinking?
 We
snappen steeds minder wat er in de koppen van AI’s
gebeurt. Ze kunnen doen alsof ze dommer zijn
(“sandbaggen”) om controles te ontwijken, of stiekem
andere plannen smeden. Klassieke oplossingen – “kijk in
hun hersens” of “leer ze onze normen en waarden” –
werken slecht. De machines zijn te goed in liegen en
zichzelf inhouden.
De nieuwe hoop: omgekeerde speltheorie
Economen zeggen: maak je niet druk over wat er binnenin
gebeurt, maar ontwerp de regels zó dat braaf zijn de
slimste keuze wordt. Denk aan twee kinderen en een
taart: één snijdt, de ander kiest eerst. Dan snijdt de
eerste vanzelf eerlijk, anders krijgt hij het kleinste
stuk. Of aan veilingregels waarbij eerlijk bieden het
beste is.
Voor AI’s: beloon ze niet alleen voor goede antwoorden,
maar voor hoe goed ze voorspellen wat een andere AI zou
zeggen. Doen alsof ze dom zijn, kost dan punten. Of laat
ze afwisselend “oplosser” en “controleur” spelen, met
beloningen en straffen – een soort AI-politie en
AI-burger.
Klinkt handig, maar…
Het is eigenlijk: “We snappen ze niet, dus we hopen dat
ze rationeel genoeg zijn om onze beloningen te volgen.”
Alsof je een superintelligente bankrover tegenhoudt door
hem te vertellen dat stelen “niet de moeite waard” is.
Risico’s: de AI’s spreken onderling af (“collusie”), de
markt beloont vooral snelle en goedkope modellen
(veiligheid is duur), en mensen zelf zijn al niet
perfect rationeel – waarom zouden AI’s dat wél zijn? Het
is een extra laagje, geen wondermiddel. Handig idee,
maar geen garantie dat de taart niet alsnog in hun
gezicht belandt.
https://www.technologyreview.com/2026/11/03/1147934/reverse-game-theory-mechanism-design-ai-alignment/
AI steelt je RAM én je games: de grote
game-apocalyps is begonnen
 Bij PC
World vonden wij een artikel dat niet veel goeds
voorspelt voor de gamers. En alhoewel wij geen
games-expert zijn, lijkt dit ons toch een zorgwekkende
evolutie.
De miljardairs willen jouw geheugen
Sam Altman (de baas van ChatGPT) zei vrolijk dat de RAM
van jouw computer beter in zijn AI-servers past. Logisch
vanuit zijn kasteel, maar jij betaalt straks meer voor
een game-pc omdat alle chips naar datacenters gaan.
Microsoft ramt AI in alles waardoor ook Xbox duurder
wordt. Ironisch: de bedrijven die AI pushen, maken
gaming zelf onbetaalbaar. Alsof de bank je geld “leent”
en dan de rente omhoog trekt.
Steam verandert in een dump
Op Steam Next Fest wemelt het van AI-slop: snelle,
waardeloze klonen die echte games nadoen. Ontwikkelaars
durven bijna geen demo’s meer te laten zien, bang dat AI
hun werk kopieert of afpersingsmails stuurt. Valve doet
weinig, want “vrijheid blijheid”. Resultaat: een
stortvloed van vibe-coded troep waarin je de goede
indie-games bijna niet meer vindt. Het is alsof de
bibliotheek vol staat met zelfgemaakte fotokopieën van
boeken – en de bibliothecaris haalt zijn schouders op.
Grote games worden onbetaalbaar
AAA-titels kosten al miljarden en floppen hard (Mass
Effect-vervolg geschrapt, Bioware dicht, Gears of War
E-Day peperdure mislukking). Uitgevers wijzen naar AI
als wondermiddel om mensen te ontslaan, maar AI-tokens
kosten ook geld. Gevolg: minder nieuwe ideeën, meer
veilige sportgames en GTA-klonen. De industrie wordt
Hollywood: duurder, risicovoller en saaier.
Geen happy end
Het artikel voorspelt een crash, zoals in de jaren 80 of
de dotcom-bubble. Hardware wordt te duur, platforms
onbruikbaar door rotzooi, en als de AI-hype klapt, valt
de hele sector mee. Gamers krijgen de rekening, de
miljardairs de winst. Tot die tijd: veel succes met het
zoeken naar een game die niet door een chatbot is
“gemaakt”.
https://www.pcworld.com/article/3274724/not-just-altman-ai-assaults-the-game-industry-from-every-angle.html
Blauwe golf spoelt Musk en AI-datacenters
weg
 Je zou
denken dat AI onstuitbaar is. Tot je de
verkiezingsresultaten ziet. Democraat Gina Hinojosa
wordt gouverneur van Texas en belooft meteen een
moratorium op nieuwe datacenters. Tegelijkertijd pakken
de Democraten beide kamers van het Congres. Voor de
AI-hype is dat ongeveer even welkom als een
stroomstoring in een serverpark.
Musk’s Texas-paradijs vergaat
Elon Musk heeft er honderden miljoenen ingestoken –
alleen al zo’n 224 miljoen in Texas – om Republikeinen
als Ken Paxton en Greg Abbott overeind te houden. Het
mocht niet baten. De staat die Tesla en SpaceX met open
armen ontving, draait nu blauw. Speciale rechtbanken die
Musk zelf graag zag, komen in Democratische handen. Die
“intieme” mailtjes tussen Abbott en Musk? Hinojosa wilde
er al eerder inzage in. Handig als je bedrijven in de
staat hebt gevestigd en droomt van een
SpaceX-Tesla-fusie. Tesla en SpaceX zelf overleven het
wel – elektrische auto’s krijgen landelijk zelfs meer
ruimte – maar Musk’s persoonlijke invloed is een stuk
kleiner. Hij postte al over datacenters in de ruimte.
Handig, als de aarde te veel vragen stelt.
Datacenters als politieke paria
In Texas zit zo’n kwart tot 27 procent van de geplande
Amerikaanse datacentercapaciteit. Hinojosa, de nieuwe
Democratische gouverneur van Texas, wil die bouw
stilleggen. Ook in andere staten met veel plannen
(Georgia, Ohio, Pennsylvania) winnen Democraten.
Campagnes draaiden vaak om data centers, en beide kanten
waren ertegen. Mensen die niets te zeggen hadden over
fabrieken die naar China verdwenen, hebben nu wél een
stem over AI-gebouwen in hun achtertuin. Of ze het
helemaal snappen of niet: de politieke rem is de nieuwe
bottleneck, na chips, geheugen en stroom. Dat betekent
langere schaarste aan rekenkracht dan de optimisten
dachten.
Wie er beter van wordt (en wie niet)
Neoclouds die nog nieuwe vergunningen nodig hebben,
krijgen het zwaar. Hyperscalers als Microsoft en Google
hebben meer bestaande sites en kunnen relatief
profiteren. Nvidia is kortetermijnverliezer (minder
nieuwe hallen), maar houdt zijn voorsprong als
efficiëntie telt. China kan gewoon meer stroom op het
probleem gooien. En Musk’s ruimtedroom krijgt ineens een
serieuze boost.
Kortom: de AI-boom botst hard op de kieslijst. Je kunt
de techniek niet forceren als de buurt er geen zin in
heeft. De beurs reageerde al: SpaceX en Tesla zakten,
terwijl de grote techreuzen de dans grotendeels
ontsprongen. De droom van oneindige groei krijgt een
Texas-sized reality-check. Popcorn klaarzetten, want
Musk houdt niet van tegenwerking.
https://www.cnbc.com/2026/11/04/ai-stocks-texas-governor-data-centers.html
https://electrek.co/2026/11/04/what-does-a-blue-texas-sweep-mean-for-tesla-spacex-elon-musk/
https://stratechery.com/2026/ai-on-the-ballot/
Google tegen scholen: gebruik AI of
anders geen zoekmachine
 Google
zit diep in Amerikaanse scholen: Chromebooks, Classroom,
Docs, Gmail. Nu komt de big tech-reus met een “keuze”:
AI uit, of je leerlingen verliezen Google Search. Dat is
geen hulp, dat is chantage met een glimlach.
AI uit, tenzij jij het aanzet
Vanaf begin volgend jaar staan Gemini en andere AI-tools
standaard uit voor K-12-leerlingen. Scholen moeten ze
dan expliciet aanzetten. Klinkt netjes: meer controle
voor leerkrachten en ouders die bang zijn voor spiekende
chatbots. Google zegt te luisteren naar de backlash –
New York en Los Angeles hanteren al strenge beperkingen
voor AI, en ouders eisen grenzen.
Maar Search is eraan gekoppeld
De catch: scholen die AI volledig bannen, verliezen ook
Search voor leerlingen. “Search en AI zijn diep
geïntegreerd,” zegt Google. Geen AI-overviews of Guided
Learning? Dan geen zoekmachine. Voor een tool die overal
is, is dat een harde knip. Common Sense Media noemt de
AI-overviews al een “onaanvaardbaar risico” voor
kinderen. Toch dwingt Google scholen die te gebruiken.
Guided Learning: vragen stellen in plaats van
antwoorden
Als je AI aanzet, krijg je Guided Learning. Dat coacht
met stappen en vragen in plaats van het huiswerk uit te
spuwen. In Search helpt het bij natuurkundeproblemen of
boekverslagen. In Classroom kunnen leerkrachten het
toewijzen en meekijken. Google belooft “productieve
struggle”: leerlingen moeten zelf nadenken. Onderzoek
zou leerwinst tonen. Critici zeggen echter dat de grens
tussen helpen en het werk doen vaag blijft. Leerlingen
vinden toch wel een weg.
Kortom: Google reageert op de woede, maar houdt de
sleutel in handen. Scholen kunnen AI weren, maar betalen
met hun zoekfunctie. In een wereld waar Google de
klaslokaal-standaard is, is “keuze” vooral Google’s
keuze. Je kinderen leren om kritischer te denken? Of
gewoon hoe je de volgende shortcut vindt? De techgigant
heeft het antwoord al klaar.
https://www.nytimes.com/2026/11/03/us/google-search-schools-restrict-ai.html?unlocked_article_code=1.NlE.VMKr.Cr-g-C6phyfH&smid=url-share
https://blog.google/products-and-platforms/products/education/ai-learning-era-updates-2026/
https://www.chalkbeat.org/2026/11/03/google-pushes-gemini-guided-learning-amid-ai-backlash/
Microsoft schrapt simpele pc-overdracht:
hallo OneDrive-betaalmuur
 Je hebt net een
nieuwe laptop gekocht. Vroeger zette je de oude ernaast,
klikte op “overzetten” en hop: bestanden en instellingen
vlogen over het netwerk. Klaar in een halfuurtje. Die
knop is nu verdwenen. Microsoft heeft de
pc-naar-pc-overdracht stilzwijgend uit Windows 11
gehaald bij een verplichte update.
Weg is de makkelijke knop
De tool was ideaal voor wie niet van gepruts houdt. Geen
externe schijven, geen gedoe met cloud. Gewoon twee
computers verbinden en gaan. In september verdween het
al bij een optionele preview-update, nu is het weg bij
iedereen dankzij KB5127648. Op de supportpagina staat
droog: “Deze functie is niet meer beschikbaar. Gebruik
Windows Backup.” Geen sorry, geen uitleg.
Backup is eigenlijk OneDrive
Windows Backup klinkt handig en doet meer dan alleen
bestanden: apps, wifi-wachtwoorden, achtergronden, de
hele santenkraam. Maar het loopt via OneDrive. Je gratis
account krijgt 5 GB. Voor foto’s en documenten is dat al
snel te weinig. Dan mag je betalen voor extra ruimte.
Handig voor Microsoft, minder voor jou.
Wat nu?
Je kunt nog altijd een usb-stick of externe schijf
pakken voor je eigen bestanden. Of de Backup gebruiken
en hopen dat 5 GB genoeg is. Veel gebruikers zijn er
niet blij mee. Het voelt als een klassieke
Microsoft-move: een fijne, lokale functie eruit, en je
richting hun betaalde cloud duwen. Alsof ze zeggen:
“Vertrouw ons maar met je data, of betaal.”
Kortom: simpel overzetten is eraf. Welkom in de wereld
waar “backup” vooral “abonnement” betekent. Check even
of je genoeg OneDrive-ruimte hebt, of graaf die oude
externe schijf op.
https://betanews.com/article/microsoft-removes-pc-to-pc-file-transfer-windows-11/
Firefox Mini Window: Handig
multitask-hulpje of weer een leuke gimmick?
 Mozilla test een
nieuwe feature die binnenkort in Firefox 160 landt: Mini
Window. Je sleept een tab (of een stukje van een pagina)
naar een klein, altijd-bovenop-venster zonder al die
browserknoppen. Het lijkt een beetje op
Picture-in-Picture, maar dan voor elke pagina of sectie
die je wilt. Handig als je op een laptop zit te
schrijven en tegelijk een artikel of zoekopdracht in de
gaten wilt houden, of als je Mac’s Stage Manager
gebruikt en maar één groot venster mag hebben. Beweeg je
cursor er even over, en je krijgt de adresbalk,
terug/vooruit en een sluitknop te zien. Simpel, toch?
Wat het belooft
Volgens de aankondiging op Mozilla Connect en de
ZDNet-stukjes is het puur multitask-goud. Je houdt een
chat, formulier of referentiepagina in beeld terwijl je
verder werkt in het grote venster. Je kunt het zelfs via
de toolbar-knop of een rechtermuisklik activeren. Sites
mogen het niet zelf openen – gelukkig, anders kregen we
weer die oude popup-ellende terug. Mozilla vraagt nu
feedback omdat het nog een vroege versie is (nu in
Nightly, straks in de release van 10 november).
Maar is het echt nodig?
Niet iedereen staat te juichen. Veel mensen hebben al
een fatsoenlijke window manager of gewoon twee vensters
naast elkaar. Waarom dan een browser-specifieke
mini-versie die alleen binnen Firefox werkt? Het voelt
een beetje als een pleister voor beperkte schermen of
rare OS-features, in plaats van een fundamentele
verbetering. En als je eenmaal iets naar Mini Window
verhuist, is het uit je normale tabs verdwenen – handig
voor focus, maar ook een extra stap om het terug te
zetten. Sommigen vrezen extra rommel en trage updates op
oudere pc’s.
Wat jij kunt doen
Probeer het in Nightly als je wilt, of wacht tot Firefox
160. Mozilla luistert naar suggesties (direct links
openen in mini, widgets, extensie-ondersteuning). Of je
het echt gaat gebruiken? Hangt af van hoeveel schermen
en chaos je aankan. Voor de echte multitasker is het een
leuk extraatje. Voor de rest: misschien weer een feature
die je één keer test en daarna vergeet.
https://news.slashdot.org/story/26/11/03/214205/firefoxs-new-mini-window-is-every-multitaskers-dream?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://connect.mozilla.org/t5/discussions/mini-window-beta-is-going-live-in-firefox-160-and-we-want-your/m-p/145805
OpenAI op twee fronten: knipperende GIFs
en een tikje Google
 OpenAI
heeft weer wat nieuws. Eerst mag je foto’s en schetsen
tot leven wekken, daarna claimen ze dat ChatGPT Google
op de hielen zit. Twee aparte aankondigingen, één
vrolijke AI-saus.
Dansende foto’s met Images 2.6
Op 4 november lanceerde OpenAI Images 2.6. Je uploadt
een foto, schets of beschrijving en vraagt om een
animated GIF: knipperende ogen, zwaaiende staart of
confetti. Je bepaalt de lengte, frames en of het
naadloos loopt. Handig voor verjaardagskaarten,
productshots of die ene vakantiefoto met bewegende
golven. Klinkt leuk, maar reken niet op
Disney-kwaliteit. AI-animaties blijven vaak wat houterig
of onnatuurlijk. Leuk voor een snelle meme of groet,
minder voor iets dat er serieus uit moet zien. En ja, je
moet duidelijk zeggen wat er moet bewegen, anders krijg
je een rare glimlach die nergens op slaat.
ChatGPT haalt 20 procent van Google’s zoekvolume
Tegelijkertijd zegt OpenAI’s Adam Fry dat het aantal
zoekopdrachten via ChatGPT nu ongeveer 20 procent is van
wat Google doet. Een zoekopdracht telt als een query die
het web in duikt. Ter vergelijking: Bing zit na jaren op
een schamele 3 procent. Indrukwekkend op papier, maar
nog lang geen overwinning. Google is bovendien al jaren
aan het verloederen door SEO-rommel, dus de lat ligt
laag. OpenAI test intussen advertenties en beweert dat
de meeste mensen het niet erg vinden. Handig om te
zeggen als je ze net invoert. Of je straks liever een
AI-antwoord of echte links wilt, hangt af van hoeveel je
het "orakel" vertrouwt. Voorlopig is het vooral een
handige aanvulling, geen vervanging.
Kortom: leuke speeltjes en een groeiend zoekalternatief,
maar beide nog volop in ontwikkeling. Probeer de GIFs,
test de zoekfunctie, en oordeel zelf of het meer is dan
weer een hype.
https://www.moneycontrol.com/technology/chatgpt-gif-trend-how-to-turn-photos-sketches-and-ideas-into-animated-gifs-using-images-2-6-prompts-included-article-14071444.html
https://tech.slashdot.org/story/26/11/04/207222/openai-says-chatgpt-is-catching-up-to-google-in-search?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
Vibe-coden: je eigen app bouwen met AI is
meestal oké, tot je te veel kopieert
 Je typt een
prompt, de AI spuugt code uit en hop: je hebt een eigen
mini-app. Handig voor een simpele tool of een
persoonlijk hulpje. Advocaten zeggen dat dit voor
privé-gebruik weinig risico geeft. Niemand gaat je thuis
aanklagen omdat je een vlinder over je scherm laat
fladderen.
Het gevaar zit in de prompt
Het wordt link als je te specifiek bent. Zeg niet
“maak een kloon van Otter.ai” of upload screenshots van
een betaalde app. De AI is lui en grijpt dan sneller
naar beschermde code of de look-and-feel van die app.
Interfaces kunnen auteursrechtelijk beschermd zijn, en
dan zit je opeens in een grijze zone. Beschrijf gewoon
wat je wilt: “een app die spraak omzet in tekst en
opslaat”, zonder namen of plaatjes van bestaande
software. Dat heet een clean-room-aanpak en is legaal.
Verkopen of delen? Pas op
Voor jezelf is het risico klein. Maar zodra je, wat je
gemaakt hebt, gaat delen of verkopen, worden patenten en
copyright opeens interessant. Kleine projecten trekken
zelden aandacht, maar succes wel. Abonnementen kunnen in
hun voorwaarden reverse-engineering verbieden. Kortom:
speel gerust, maar wees slim. Houd het privé, wees vaag
over concurrenten en ontwerp je eigen knoppen. Dan
blijft het een leuk experiment in plaats van een
juridisch avontuur.
https://www.pcworld.com/article/3274962/vibe-coding-a-word-clone-your-ai-prompt-could-be-a-legal-problem.html
 |
Hoe bedenken ze het
Soft- en
hardwarefabrikanten met nieuw en/of
beter!
|
Samsung’s
clip-oortjes: slim, open, en alleen écht leuk met een
Galaxy
 De Galaxy Buds
On komen begin november naar de VS voor 229 dollar. Het
zijn clip-oortjes die om je oor klemmen (elk maar 6,65
gram), gebaseerd op meer dan 119 miljoen oor-data. Open
design – dat wil zeggen: je hoort verkeer of je naam
nog. Batterij: 9,5 uur muziek, tot 38 uur met case.
TwinBoost-speakers, auto-volume, minder geluidslek.
Knikken met je hoofd om een telefoontje aan te nemen of
af te wijzen. Gemini Live en spraakmemo’s erbij. IP54:
tegen zweet en lichte regen, niet tegen zwemmen.
Het echte voordeel (en de catch)
ZDNET wijst op het ecosysteem: op een Samsung-telefoon
worden ze slimmer dan Bose of Shokz dankzij AI-features
en codecs tot 24-bit/96 kHz. Android Central benadrukt
dat je buiten de Galaxy-wereld de volledige ervaring
mist. Open-ear is handig voor hardlopen of kantoor, maar
de geluidskwaliteit blijft meestal onder die van echte
in-ear. En 229 dollar is geen koopje.
Samsung verkoopt je vooral een extra reden om in hun
ecosysteem te blijven. De oortjes zijn leuk voor wie al
een Galaxy heeft en open oren wil houden. Voor de rest
betaal je premium voor features die je misschien niet
eens krijgt. Handig? Ja, voor sommigen. Must-have?
Alleen als je al diep in Samsung zit.
https://www.zdnet.com/tech/samsung-galaxy-buds-on-availability-price/
https://www.androidcentral.com/accessories/earbuds/samsungs-open-ear-galaxy-buds-on-hit-the-us-soon-for-usd229
Claude helpt medicijnen maken: van lab
naar echte patiënt?
 Anthropic meldt
dat Claude al helpt bij echte geneesmiddelenprogramma’s.
Bij Generate Biomedicines ontwierp het een veel korter
stuk van een CAR-T-receptor (de “antenne” van
immuuncellen tegen kanker). In labtests maakten de
cellen meer receptoren, doodden ze tumorcellen beter en
bleven ze langer actief. Bij Divergence Labs spuugde
Claude in een maand tijd zo’n 35.000 ontwerpen uit voor
een allergiemiddel; er kwamen hits uit. BigHat liet het
duizenden varianten voorstellen en testen, met betere
binding en stabiliteit. Enveda gebruikte het voor
papierwerk: de reviewtijd daalde met 89 procent en
Claude vond issues die mensen misten.
Eigen programma’s en de realiteit
Anthropic nam onlangs het eenpersoonsbedrijf Mithril
over, dat werkt aan zeldzame spierziekten. Een
experimenteel antilichaam gaf muizen ongeveer dubbele
kracht in de voorpoten. Klinkt mooi, maar de testgroepen
waren klein, niet gerandomiseerd en de resultaten zijn
nog voorlopig. Proeven met mensen komen er op zijn
vroegst eind 2028, als alles overeind blijft. WinBuzzer
benadrukt dat alles nog preklinisch is: AI helpt met
ontwerpen en administratie, maar wetenschappers sturen,
labs voeren uit en er sluipen fouten in.
Maar toch: dit is vroege vooruitgang, geen wonderpil.
Labtests en muizen staan ver van een echte patiënt. AI
versnelt stukken van het proces, maar de echte
bottlenecks – veiligheid, productie, trials – blijven
groot. Jij als patiënt of investeerder moet door de hype
heen kijken: beloftevol, maar nog lang geen genezing. De
vraag is of Claude straks echt medicijnen sneller bij de
mensen brengt, of vooral mooie persberichten.
https://www.anthropic.com/research/early-progress-drug-development
https://qz.com/anthropic-mithril-medicine-acquisition-drug-programs-102826
https://winbuzzer.com/2026/10/28/claude-ai-helps-cancer-fighting-cells-work-longer-in-lab-tests-xcxwbn/
Apple’s $1000-robot: bellen, lichten aan
en schelden tegen je kat
 Terwijl de
nieuwe baas van Apple, John Ternus, de jaarcijfers
bekendmaakte, was er toch een ander bericht dat onze
aandacht trok: de huishoudrobot, waarmee Apple zich dus
op een nieuw hardware-terrein begeeft
De cijfers
Voor John Ternus was het een première: voor het eerst
stelde hij de verkoopcijfers voor van het bedrijf
waarvan hij sinds kort baas is, en waar hij de grote
schoenen van Tim Cook moet vullen. Cijfers die gemengd
waren: Apple verwacht dat de inkomsten van het eerste
kwartaal zullen stijgen met 7 tot 10%, hoger dan de
eerst verwachte 6%. Maar de bruto winstmarges zouden
"slechts" 45 tot 46% bedragen, lager dan de 47% die
verwacht werd. De stijging van de prijs van geheugens is
de grote boosdoener.
Nieuwe hardware: de huishoudrobot
Apple-baas John Ternus duwt een huishoudrobot door.
Codenaam J595, misschien HomeView Ultra. Prijs: minstens
1000 dollar, komst 2027 of later (2028). Het ding zou
zelf rondrijden of een arm met scherm hebben die
meedraait voor FaceTime, lichten aandoet als je
binnenkomt en soms de kat van tafel jaagt.
Een dure lamp die beweegt
Klinkt cool, maar de functies zijn mager. Een slimme
lamp of Alexa doet het licht al aan. FaceTime werkt ook
op je telefoon. De kat luistert sowieso niet. Apple
heeft jaren gesleuteld en probeert nu “meer” te
verzinnen om de hoge prijs te rechtvaardigen. Vergeet
niet dat Apple slechts tien mensen in dienst heeft die
echt specialist zijn in robotica. De rest is
software. Hardware klaar, software niet.
Waarom zou je dit kopen?
Bestaande robotstofzuigers hebben een duidelijk nut. Dit
is vooral een bewegende speaker met scherm. Mensen
betalen niet graag 1000 euro voor “mijn kat van tafel
jagen”. Concurrenten maken goedkopere smart-home-dingen.
Apple’s trackrecord met vertragingen en halfbakken
producten (HomePod, Vision Pro) helpt niet.
De kat heeft het laatste woord
Misschien leuk voor rijke early adopters die graag laten
zien dat ze een robot hebben. Voor de rest: je kunt
beter een lamp met sensor kopen en je kat zelf
toespreken. Die luistert net zo min, maar kost geen
fortuin. Apple probeert robotica te claimen met een
gimmick. Of het aanslaat? De kat zegt nee.
https://arstechnica.com/apple/2026/11/apples-roaming-home-robot-may-do-facetime-switch-lights-on-and-yell-at-your-cat/
https://www.ft.com/content/f6ad8c32-cacb-48ad-ad85-a9a7edac3f16
Apple’s najaarsupdate: Siri wordt
slimmer, de gym slimmer, en je Watch luistert mee
 Apple strooit
weer met aankondigingen. Drie verschillende, dus drie
korte duidingen.
Siri AI nu open voor alle developers
Vanaf de iOS 27.3-beta mogen alle ontwikkelaars hun apps
koppelen aan de nieuwe Siri AI. Die is conversationaler,
snapt context en kan acties uitvoeren zoals een
reservering maken of een bestelling plaatsen. Via App
Intents en “skills” combineer je meerdere stappen.
Handig voor gebruikers: je vraagt gewoon iets in gewone
taal. Maar Apple houdt de touwtjes strak. Siri AI is er
(nog) niet in de EU, niet voor kids onder 13, en sommige
cloud-features krijgen later een betaalmuur. Developers
krijgen een preview, maar de echte voorwaarden komen
later. Klassiek Apple: eerst lokken, dan de regels.
Fitness+ krijgt Gym Strength
Nieuw in Fitness+: Gym Strength. Vierwekenplannen op
maat, gebaseerd op je doel, ervaring en apparatuur. Meer
dan 350 oefeningen, video’s vanuit drie hoeken, en je
Apple Watch logt hoeveel keren je de oefening deed
en met welk gewicht. Na elke week past het plan zich
aan. Halters zijn het minimum. Handig als je eindelijk
die home-gym of sportschool wilt volhouden. Maar het zit
in het bestaande Fitness+-abonnement (bijna 10 dollar
per maand). En de optionele Training Note (AI-uitleg)
werkt alleen in het Engels op een Apple
Intelligence-apparaat. Dus: personal trainer in je
broekzak, zolang je betaalt en Engels spreekt.
Audio Intelligence op de nieuwe Watch
Op de Series 12 en Ultra 4 komt Audio Intelligence:
Sound Recognition (sirenes, deurbel), automatische
Shazam, Live Rewind (laatste 15 seconden tekst na
dubbelklik) en Siri Recap (samenvattingen van
gesprekken). Alles opt-in, geen audio-opslag, processing
in de Secure Exclave, en samenvattingen end-to-end
versleuteld. Privacy-first, zegt Apple. Toch: je Watch
luistert ambient mee om gesprekken samen te vatten.
Handig om “in het moment” te blijven, maar je moet wel
vertrouwen dat er echt niets wordt opgenomen en dat de
AI geen onzin of gevoelige info bewaart. En weer: niet
voor onder 18, Engels first, en EU later.
Drie features, één rode draad: meer AI, meer
abonnementen, meer “vertrouw ons met je data”. Handig,
maar blijf kritisch.
https://developer.apple.com/news/?id=gdk2umrf
https://9to5mac.com/2026/11/03/apple-announces-fitness-gym-strength-program-with-personalized-workout-plans/
https://support.apple.com/en-us/148354
Bluetooth wordt eindelijk sneller: van 2
naar 7,5 Mbps in 2027
 Bluetooth is al
jaren de betrouwbare maar trage vriend van je oortjes,
horloge en muis. Nu belooft de Bluetooth SIG een flinke
upgrade. High Data Throughput (HDT) wordt een optionele
feature in Bluetooth Core 7.0 en tilt de maximale
snelheid van Bluetooth LE op van 2 Mbps naar 7,5 Mbps –
bijna vier keer zo snel. De eerste apparaten worden
begin 2027 verwacht.
Beter geluid en minder gedoe
Het grote voordeel zit in audio. Je kunt straks hogere
kwaliteit draadloos streamen, plus spatial audio en
multi-channel geluid zonder dat fabrikanten met hun
eigen rare standaarden komen. Omdat er meer data door
dezelfde tijd gaat, brandt de radio korter. Dat scheelt
batterij en maakt verbindingen stabieler. Handig voor
smartwatches die fitnessdata of firmware-updates sturen,
of voor AI-gadgets en spatial computing-dingen die meer
data moeten doorsluizen zonder meteen Wi-Fi te pakken.
Maar niet te vroeg juichen
Klinkt leuk, maar HDT is optioneel. Niet elk apparaat
krijgt het meteen, en je oude oortjes blijven natuurlijk
gewoon traag. 7,5 Mbps is een sprong, maar nog lang geen
Wi-Fi. Voor de meeste mensen verandert er in de praktijk
weinig tot fabrikanten massaal overstappen – en dat
duurt altijd langer dan beloofd. CES 2027 wordt
waarschijnlijk het eerste showmoment. Tot die tijd:
blijf geduldig en geniet van je huidige
Bluetooth-haperingen. Sneller is fijn, maar het blijft
Bluetooth.
https://www.engadget.com/2306723/bluetooth-is-going-to-get-a-lot-faster-in-2027/
https://www.theverge.com/tech/1026308/bluetooth-le-sig-high-data-throughput-hdt
|
Het oor wil ook wat!
Audio op het Internet
|
Podcast:
Schaduwspel
 True Crime zal
je niet meteen associëren met sport. Maar toch vonden de
makers van de podcast Schaduwspel voldoende materiaal om
2 seizoenen te produceren over misdaden die begaan
werden door sporthelden (denk aan O.J. Simpson), of die
zich tegen een achtergrond van sport afspelen
(Staatsdoping over een Russisch dopinglab) en andere
misdaden zoals match-fixing. Een aanrader om sport eens
van een andere kant te bekijken.
https://npo.nl/luister/podcasts/1325-schaduwspel
Sonos probeert het goed te maken: presets
en een AI-stem
 Na de
rampzalige app-update van 2024 probeert Sonos het weer
goed te maken. Nieuwe presets en een AI-assistent komen
eraan. Of het genoeg is? Dat hangt ervan af of je de app
nog vertrouwt.
Presets: snel je favoriete setup starten
Je kunt nu presets maken: muziek op een vast volume in
een bepaalde kamer. Die verschijnt meteen op het
startscherm, dus één tik en het speelt. Handig als je
elke avond hetzelfde wilt in de woonkamer. Geen rocket
science, gewoon een knop die je miste. Beter laat dan
nooit, na jaren van app-gepruts.
27voice: de AI die “sardineblik-album” snapt
In de VS kun je je vanaf 6 november inschrijven voor
early access op Sonos 27voice (start 12 november). Je
vraagt in gewone taal: “Zet het album met een
sardineblik op de cover aan” of “Wie zong op de Super
Bowl? Speel het nieuwste album in de gang.” De assistent
start muziek, verplaatst het naar andere kamers,
groepeert speakers en zet timers. Sonos belooft
complexere opdrachten aan te kunnen. Klinkt leuk, maar
na het app-debacle van 2024 (die de CEO beloofde terug
te draaien) ben je voorzichtig. AI in je speakers is
handig, tot het weer vastloopt.
Extra’s en de weg terug
Je kunt nu swipen om nummers over te slaan en favorieten
herschikken. De app werkt ook met iOS System Health om
problemen te spotten. Alles hoort bij de poging om het
vertrouwen terug te winnen na de redesign-ramp.
Kortom: nuttige presets en een AI die hopelijk slimmer
is dan de vorige app. Of Sonos het echt heeft geleerd,
merk je pas als je speakers weer doen wat jij wilt –
zonder drama.
https://www.theverge.com/tech/1025903/sonos-presets-27voice-ai-early-access
Apple Music Selfie Sing: karaoke voor je
camera, maar alleen met de hits die Apple kiest
 Apple Music
krijgt een nieuwe feature: Selfie Sing. Je filmt jezelf
terwijl je meezingt, de songtekst scrollt voorbij en je
kunt je stem een beetje pimpen. Het komt in iOS 27.3, nu
al in beta, en is een upgrade van de bestaande
Sing-functie uit 2022.
Zing, film en deel
Kies een nummer, zet de camera aan en ga je gang. Je
kunt effecten toevoegen zoals echo, megaphone of
concertzaal, en het volume van je stem regelen. Daarna
sla je de video op of deel je hem met vrienden. Klinkt
simpel en gezellig, tot je ziet dat het niet op de hele
Apple Music-catalogus werkt. Alleen een speciale
playlist met “iedereen-kent-dit”-nummers: Kelly
Clarkson, One Direction, Madonna, Britney en Dolly
Parton. Handig als je die liedjes leuk vindt, minder als
je iets anders wilt.
Leuk idee, beperkte pret
Voor een snelle karaoke-selfie is het best handig: geen
extra app nodig. Maar de beperkte songlijst voelt een
beetje als een gimmick. Waarom niet gewoon alle nummers
met tekst? En of je echt wilt dat je vrienden je
meezing-filmpjes krijgen, is een andere vraag. Het komt
samen met meer Siri-AI en een vernieuwde Health-app in
iOS 27.3, ergens in december. Tot die tijd: oefen alvast
in de spiegel, of wacht af of de playlist ooit groter
wordt.
https://www.engadget.com/2306269/apple-music-selfie-sing-karaoke-video/
 |
De nieuwe oogst
|
TitleArt:
voor wie nostalgie heeft naar WordArt
Op deze webapp kan je teksten bewerken
met de befaamde WordArt-tool - net alsof het
1997 is! Gewoon in de balk rechts tekst
schrijven - en dan de opties selecteren.
Nostalgie volop!
[Taal: EN]
https://titleart.dvy.io/
|
ACID-211: online muziekinstrument
 Dit is
een gratis, browser-gebaseerd muziekinstrument
en audiovisueel kunstwerk van Hektor Qafarov,
met een acid-groene vloeibare interface. Je kunt
er loops maken met een step sequencer, kick,
bass, acid-synthesizer en hats, presets kiezen
en geluiden vormgeven met oscillators en
effecten. Het is volledig gratis, draait
volledig in je browser (vereist WebGL2 en
JavaScript) en op telefoons kun je vooral de
demo beluisteren.
Tip: ergens in die fluovormen zit het woord
"start" verborgen. Daar begint dus het avontuur!
[Taal: EN]
https://acid211.com/
|
Sunroof With Google: zonnepanelen
 Deze
dienst van Google berust op zijn befaamde Google
Maps: dankzij de satellietfoto's kan je bekijken
of het interessant is om je huis uit te rusten
met zonnepanelen, en waar je die dan moet
plaatsen. Je zou zelfs kunnen berekenen hoeveel
je kan besparen met de panelen. Helaas enkel
beschikbaar voor de VS - maar wellicht komt het
snel ook naar Europa!
[Taal: EN]
https://sunroof.withgoogle.com/
|
Race Replay: herbeleef formule 1,
per auto
 Deze
website belooft dat je de Formule 1-races kan
herbeleven, vanuit elke auto die eraan
deelneemt. De site baseert zich daarbij op de
echte gegevens van F1, die weergegeven worden op
een schaalmodel. Je kan ook de camera bedienen,
virtueel meerijden met een chauffeur, en naar
bepaalde momenten overschakelen.
[Taal: EN]
https://racereplay.dev/
|
Cameron’s World: zo zag het web
er toen uit
 Dit is
een chaotische, nostalgische collage van
duizenden gearchiveerde GeoCities-pagina’s uit
de jaren 90 en vroege 2000. De site gooit
knipperende GIF’s, felle kleuren, MIDI-achtige
vibes, persoonlijke homepage-teksten en links
naar de Wayback Machine door elkaar in één
eindeloze scroll.
Het is een liefdevolle (en licht ironische) ode
aan het ongeslepen, zelfgemaakte internet van
vroeger, toen iedereen nog zijn eigen rare,
onder-constructie-webpagina had – een scherp
contrast met het strakke, commerciële web van
nu, waar enkel merken te vinden zijn.
[Taal: EN]
https://www.cameronsworld.net/
|
Snap Story Saver: stories
bekijken zonder gezien te worden
 Dit is
een gratis online tool waarmee je openbare
Snapchat-stories, highlights en
Spotlight-video’s kunt bekijken en downloaden
zonder in te loggen of vriend te zijn.
Je plakt een username of link, de site haalt de
publieke content op via hun server en je kunt
alles in de browser bekijken of als MP4/JPG/ZIP
opslaan. Het is “anoniem” in de zin dat je naam
niet in de viewer-lijst van de maker komt (omdat
je niet via je eigen Snapchat-account kijkt), en
de site vraagt geen wachtwoord en beweert geen
zoekgeschiedenis op te slaan.
Het addertje: het werkt alleen met openbare
profielen (privé of friends-only is onmogelijk),
de site zelf ziet je IP-adres, en er kunnen
advertenties zijn.
[Taal: EN]
https://snapstorysaver.net/
|
EulerBloom: meesterwerken aan je
muur
 Op
eulerbloom.com koop je hoogwaardige canvas- of
ingelijste afdrukken van beroemde schilderijen –
van Van Gogh en Monet tot minder bekende
meesters. Je zoekt op stemming (25 emoties),
kleur, tijdperk of artiest. Prints starten vanaf
zo’n $70-80, gemaakt in 2-4 dagen, met
kleurmatching aan het origineel en gratis
verzending. Het is niet gratis: je betaalt voor
de kunst aan de muur. Wel kun je je inschrijven
voor een wekelijkse nieuwsbrief met een
schilderij op gevoel.
De filosofie
Oprichter Mason Wilkinson (van merken naar
kunst) wil dat iedereen zich herkent in oude
meesters. Schilders stopten hun ziel in het
doek; jij staat er eeuwen later voor en voelt
een echo. De naam komt van Euler (mooiste
formule ooit, schoonheid die wiskunde en kunst
verbindt) plus de zonnebloem (gouden hoek, alles
vanuit één centrum). Kortom: schoonheid en
verbinding, van één bron. “Life imitates art.
Art, in itself, is life.”
Praktisch en poëtisch tegelijk – mooi concept,
maar je betaalt voor de print.
[Taal: EN]
https://www.eulerbloom.com/
|
British Photography Awards
 Dit
artikel van PetaPixel bevat de winnende foto's
van de British Photography Awards. Prachtige
foto's, die een uniek moment voor de eeuwigheid
vastleggen, in verschillende categorieën,
waaronder evenementen, drone-fotografie, mode,
dieren, enz. Om even te genieten!
[Taal: EN]
https://petapixel.com/2026/11/02/18-splendid-winners-from-the-british-photography-awards/
https://petapixel.com/2026/11/02/18-splendid-winners-from-the-british-photography-awards/
|
DetectGPT: gratis AI-checker
Op
deze website kan je een tekst uploaden, waarna
de tool je tekst ontleedt om te zien of die door
AI gemaakt werd of niet. Je kan ook een URL van
een tekst ingeven. De tool zal je antwoorden of
de tekst door ChatGPT gemaakt werd, door Claude,
door een mens, of door een mens met hulp van AI.
Je kan de tool gebruiken zonder een account te
moeten aanmaken.
[Taal: EN]
https://detectgpt.io/
|
Quiz From Text: vorm je tekst om tot
quizvragen
 Deze tool is handig
om bijvoorbeeld je lesmateriaal om te vormen tot
quizvragen, en zo te zien of je leerlingen de
les begrepen hebben. Deze tool is gratis te
gebruiken, voor 3 quizzen per dag. Bij een tekst
onder de 800 karakters kan je tot 5 vragen
stellen, bij een tekst van 800 tekens of meer
zijn dat er 10.
[Taal: EN]
https://quizfromtext.com/
|
Bezoek
ook de andere projecten van de
Netties-medewerkers:
Wim
W.: http://www.tenbunderen.be/
- http://www.nieuwsbronnen.com/
Sjeef:
http://www.sjeef.eu/Nederlands/projecten.html
Hilde:
http://hoorspel.wordpress.com
|
W I K I P E D I A
Een selectie van nieuwe en
actuele bijdragen in
de
Nederlandstalige versie van Wikpedia
|
Wikipedia is een project met als doel een complete
encyclopedie op het web te creëren. Iedereen kan
Wikipedia gebruiken om informatie te zoeken of toe te
voegen. U kunt eenvoudig zelf artikels schrijven,
corrigeren of aanvullen. Aanmelden is hiervoor niet
nodig, u kunt door op een van de onderstaande pagina's
op "Pagina bewerken" te klikken meteen aan de slag.
Deze week zijn onder meer nieuwe artikels verschenen
over:
Belgisch atlete - https://nl.wikipedia.org/wiki/Marie_Bilo
Amerikaanse fabrikant van
multi-usersystemen - https://nl.wikipedia.org/wiki/Arix
Soort uit de dennenfamilie uit
Noord-China - https://nl.wikipedia.org/wiki/Chinese_rode_den
Vrijlevende amoebe die voorkomt in de
bodem en afgestorven plantenresten - https://nl.wikipedia.org/wiki/Dictyostelium_discoideum
Duitse keten, die
damesmodewarenhuizen exploiteert in grote Duitse steden
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Appelrath-C%C3%BCpper
Erkenning van het Limburgs als
streektaal in Nederland -
https://nl.wikipedia.org/wiki/Erkenning_van_het_Limburgs_als_streektaal_in_Nederland
Toekomstige Brits-Amerikaanse
horrorfilm - https://nl.wikipedia.org/wiki/Werwulf
Mexicaans wielrenster - https://nl.wikipedia.org/wiki/Romina_Hinojosa
Belgisch textielkunstenaar - https://nl.wikipedia.org/wiki/Ralph_Nollet
Daarnaast zijn onder andere de volgende bijdragen
actueel:
Amerikaanse congresverkiezingen 2026
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Amerikaanse_congresverkiezingen_2026
[EN] 2026 Binance hack - https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Binance_hack
[EN] 2026 Yemen offensives - https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Yemen_offensives
Verdere bijzonderheden op de Nederlandstalige Wikipedia:
Het portaal van de week gaat over
onderwijs - https://nl.wikipedia.org/wiki/Portaal:Onderwijs
Een uitgelicht artikel gaat over
Michel Foucault - https://nl.wikipedia.org/wiki/Michel_Foucault
Enkele etalage-artikels:
Slot
Loevestein - https://nl.wikipedia.org/wiki/Slot_Loevestein
New York
(stad) - https://nl.wikipedia.org/wiki/New_York_(stad)
Coloradokever
- https://nl.wikipedia.org/wiki/Coloradokever
Lodewijk
Napoleon - https://nl.wikipedia.org/wiki/Lodewijk_Napoleon
De vorige bijdragen van Wikipedia aan NeTTieS zijn hier
te vinden: http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wekelijkse_bijdrage_in_NeTTieS
| |
Bij de collega's
|
 ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
Mysterieuze koelhacks zijn
mogelijk het werk van pro-Russische groepen
Zaten pro-Russische activisten achter de mysterieuze
koelhacks door heel Europa? Prominente Italiaanse
media wijzen daarop en tonen een video die van de
hackers zou zijn. Of de claims echt zijn, blijft
onduidelijk. Op het darkweb houden de hackers zich
vooralsnog stil.
https://www.ad.nl/tech/mysterieuze-koelhacks-zijn-mogelijk-het-werk-van-pro-russische-groepen~a5929a0b/?slug_rd=1
 COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
Powertoys v0.102 krijgt
hulpprogramma’s voor het vergrendelen van de muisknop
en verbergen van de cursor
Vandaag brengt Microsoft PowerToys v0.102 uit,
compleet met twee gloednieuwe hulpprogramma’s en
belangrijke updates voor bestaande modules. Het eerste
nieuwe hulpprogramma is Mouse Button Lock, en het
tweede is een ander muisgerelateerd hulpmiddel genaamd
Cursor Hide. Het geliefde Command Palette is ook
bijgewerkt met een nieuwe sneltoegangsbalk en er zijn
nog meer toevoegingen aan de suite met
hulpprogramma’s.
https://computertaal.info/2026/11/03/powertoys-v0-102-krijgt-hulpprogrammas-voor-het-vergrendelen-van-de-muisknop-en-verbergen-van-de-cursor/
 TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
EU: TikTok schendt DSA met
schadelijke 'rabbit holes'
TikTok schendt volgens onderzoek van de Europese
Commissie de Digital Services Act (DSA). Het sociale
medium zou met de For You-feed het rabbithole-effect
versterken. Hierbij krijgen gebruikers steeds vaker
content te zien waarin zij geïnteresseerd zijn, ook
als die schadelijk is. TikTok kan nog in beroep gaan
en riskeert een miljardenboete.
https://tweakers.net/nieuws/254248/eu-tiktok-schendt-dsa-met-schadelijke-rabbit-holes.html
 DATANEWS
http://www.datanews.be
https://trends.knack.be/ai-en-tech/
Het aantal cyberaanvallen stijgt, maar de meeste kmo’s
zijn niet verzekerd
Voor de herfst waren er al meer cyberaanvallen in ons
land dan in heel 2025. Het stormt bij Belgische
bedrijven, maar heel wat kmo’s hebben nog geen paraplu.
Vooroordelen over de cyberverzekering zorgen voor een
opvallende scheefgroei.
https://trends.knack.be/ai-en-tech/cybersecurity/aantal-cyberaanvallen-stijgt-maar-de-meeste-kmos-zijn-niet-verzekerd/
 |
De zaak Tee en Tee
Tips en trucs voor de
PC/Internaut
|
Check je app-rechten: je telefoon
weet meer dan jij denkt
 Apps vragen vaak
meer dan ze nodig hebben. Locatie in de
achtergrond voor een rekenmachine? Ja hoor. Tijd
om schoon te maken – voor je data de deur
uitgaat.
Op iPhone: 2 minuten werk
1. Ga naar Instellingen > Privacy en
beveiliging.
2. Tik op Camera, Microfoon of Locatie. Je ziet
meteen welke apps toegang hebben.
3. Zet de schakelaar uit bij apps die het niet
nodig hebben.
4. Voor locatie: kies “Alleen bij gebruik” in
plaats van “Altijd”.
5. Bij foto’s: selecteer “Beperkte toegang” en
kies alleen de plaatjes die mogen.
Extra tip: schakel App Privacy Report in. Dan
zie je welke apps je data of sensoren hebben
gebruikt. Handig om spionnen te betrappen.
Op Android: even snel
1. Houd de app-icoon lang ingedrukt en tik op
het i-tje (of ga naar Instellingen > Apps).
2. Tik op Machtigingen.
3. Zet onnodige rechten op “Niet toestaan”. Bij
locatie kun je “Alleen tijdens gebruik” kiezen.
4. Check het Privacy-dashboard (zoek ernaar in
Instellingen) voor wat er de laatste 24 uur
gebeurde.
Kritisch: apps beloven “beter te werken”, maar
veel rechten zijn pure datahonger. Je camera en
locatie zijn het gevoeligst – Android en iOS
tonen gelukkig bolletjes als ze actief zijn.
Regel het nu, anders weet een willekeurige app
straks meer over je dan je partner.
https://www.engadget.com/2300670/phone-apps-more-permissions-than-needed-how-to-check/
|
|
|
|
Van alles halen, (bijna)
niets betalen...
|
Angry IP Scanner: je netwerk
bewaken
 Dit is een gratis en
open-source netwerkscanner waarmee je snel
lokale netwerken of internet-IP-bereiken en
poorten scant. Je kunt resultaten exporteren, de
tool uitbreiden met plugins en het ook via de
command-line gebruiken; het is populair bij
netwerkbeheerders en gewone gebruikers. Het is
beschikbaar voor Windows, Mac en Linux, vereist
geen installatie (draait portable, wel Java
nodig) en is volledig gratis.
http://www.angryip.org/
https://www.chip.de/download/system-tuning/angry-ip-scanner_c934ab72-706a-4b70-b594-1fd2b4843b00.html
|
Monitorian: meerdere schermen
regelen
 Met deze
gratis tool kan je de helderheid van
verschillende schermen die op jouw PC
aangesloten zijn, individueel instellen.
Bovendien kan je bepalen of Monitorian bij het
inloggen van Windows gestart moet worden, en of
je instellingen van de schermen onafhankelijk
van elkaar kan aanpassen.
Van de app bestaat ook een portable versie,
zodat je die gewoon op een USB-stick kan
installeren en vanop die stick kan uitvoeren.
https://www.chip.de/download/system-tuning/monitorian_337d2541-20c0-4ef3-90e9-be2ae4303c3b.html
https://github.com/emoacht/Monitorian
|
Sunlight: manager voor je windows
 Dit is een gratis en
open-source window manager voor de Mac die al je
vensters op een oneindig canvas legt in plaats
van ze op elkaar te stapelen. Je kunt in- en
uitzoomen, pannen en direct in een venster
klikken om er op ware grootte in te werken;
desktop-bestanden en widgets staan er ook op.
Het is alleen beschikbaar voor Apple Silicon
Macs (M1 of nieuwer) met macOS 15 of later
(Intel of oudere macOS krijgt alleen een
preview-modus).
https://sunlight.software/
|
VS Codium: Visual Studio Code
maar dan zonder Microsoft
 Deze
software is eigenlijk Visual Studio Code,
waaruit de verweving met Microsoft verwijderd
werd. Toen Microsoft VS Code bouwde, maakte het
een kloon van de VS Code GitHub repository,
maakte er een aangepast product.json-bestand van
waarin specifieke Microsoft functies verweven
werden. Met als resultaat een product dat onder
MS licentie uitgebracht werd.
Met deze software ga je terug naar de bron, een
"propere" build zonder die specifieke MS
functies.
https://github.com/VSCodium/vscodium/releases
https://www.zdnet.com/tech/open-source-free-windows-apps-productivity/
|
Nmap: poorten scannen
 Deze
tool is bij beveiligingsexperten erg geliefd:
het is een krachtige, gratis netwerkscanner
waarmee je open poorten, actieve apparaten,
besturingssystemen en draaiende diensten in een
netwerk kunt ontdekken. Het is een favoriet
onder security-experts en systeembeheerders om
zwakke plekken in kaart te brengen. De download
op CHIP is de Windows-versie (geschikt voor
Windows XP tot en met Windows 11) en wordt
geleverd met de grafische interface Zenmap,
zodat je niet alleen met de commandoregel hoeft
te werken. De software zelf is open source en
ook beschikbaar voor Linux en macOS, maar dit
specifieke pakket is gratis voor Windows.
https://www.chip.de/download/system-tuning/nmap_051fdc73-edec-4751-a115-7dfc8e28e2cf.html
https://nmap.org/
|
(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van
verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome,
ZDNet, PCWorld, en andere.
NeTTies e-zine
p/a Hilde Van Gool
Bossestraat 32
2220 Heist op den Berg
Coordinator:
Hilde Van Gool
Tel 0475/53.41.20 -
015/25.28.71
|
- "NeTTies" is
gratis te verkrijgen door te vragen om aan
onze abonneelijst te worden toegevoegd.
Dit kan online op onze site, of per
e-mail.
- Te allen
tijde kunt u het abonnement ook weer
stopzetten, eveneens via de site of per
e-mail.
- Uw adres
wordt niet aan derden doorgegeven en wordt
niet gebruikt voor commerciële doeleinden.
- "NeTTies" is
onafhankelijk en wordt geheel op
vrijwillige basis gemaakt.
- "NeTTies is
niet verantwoordelijk voor eventuele
schade veroorzaakt door het gebruik van
software waarover wij publiceren.
- Teksten mogen
worden overgenomen, maar uitsluitend met
bronvermelding.
- "NeTTies" mag
wel in z'n geheel worden doorgestuurd naar
derden ter kennismaking.
- "NeTTIes"
moedigt lezers aan een link te zetten op
hun webpagina. De aanwezigheid van een
verwijzing naar ons e-zine betekent echter
niet dat wij het eens zijn met de
redactionele inhoud op die site.
- De
advertenties die op "NeTTies" geplaatst
worden door derden vallen buiten de
verantwoordelijkheid van de redactie en
geven geenszins de mening van de redactie
weer. Bij deze teksten wordt
duidelijk aangegeven dat het om een
advertentie gaat.
Voor alle
duidelijkheid even op rij onze regels
voor de bescherming van uw privacy:
- Uw adres
wordt nooit aan derden doorgegeven.
- Uw adres
wordt ook niet voor marketingdoeleinden
gebruikt.
- NeTTies zal
u nooit reclameboodschappen van derden
doorsturen in een aparte mail.
- In onze
nieuwsbrief zal wel van tijd tot tijd
een advertentie opgenomen worden, in het
kader van sponsoring.
Deze tekst
werd voor het laatst aangepast op 14
januari 2004
Wij danken de vele
mensen die nu of in het verleden hebben
meegewerkt aan dit e-zine:
Miranda
Swier, Benny Raemaekers, Geert Demuynck,
Kurt Fierens, Peter Stuart, Gerard
Schaefers (Sjeef), Boeloeboeloe (LVO),
Manu Drieghe, Marijke Pante, Marianne
Steijlen, Reinhilde Remaut, Ludo
Cattoor, Evert Poppen, Philip Lafeber,
Julien Van den Borre, Johan Junior, Kurt
op de Beeck, Koen van Poucke, Rogier P.
Bakx, Jurgen Veys, Nick Toretto,
Krekkie, Dave Lahousse, Filip Overmeire
(Filover), Jeffrey Drooghenbroodt,
Human0id, Danny Zeegers, Wim Wilyn, Dave
Lahousse, Ben Depré, Eddy Horemans, Henk
Langerak, Arnold Top, Jan Van Reeth,
Fruggo, Paul Liekens.
In het bijzonder danken wij Gerard
Schaefer voor zijn tips en de spreuk van
de week.
Webhosting,
cms, verzending: Webdynamics
Eindredactie:
Hilde Van Gool, en vanuit de eeuwigheid:
Niek Harmans
Logistiek: Paul
Liekens
Secretaresse: Carol Fenijn
"NeTTies" is
een oorspronkelijk concept van Jean-Luc
Bostyn
De eindredactie
van NeTTies ligt in handen van Hilde
Van Gool,
freelance
publiciste.
U
ontvangt deze mail omdat u zich
in het verleden aangemeld hebt
als abonnee op deze nieuwsbrief.
Wenst u uw
abonnement te wijzigen of te
annuleren? Daarvoor kan u
terecht op onze website: https://www.netties.be/index.php?actie=abo
|
|
AFSLUITER
VAN DE WEEK
Als er geen slechte mensen
waren,
zouden er geen goede advocaten zijn.
Charles
Dickens
|
