Hilde

Indien u een bepaalde editie niet ontvangen hebt, ga naar onze website: 
http://www.netties.be en klik op archief.
Daar vindt u een link naar deel 1 en 2 van de laatste editie. Vorige nummers zijn er ook integraal te downloaden, tot en met nummer 1 - nostalgie troef!
 

Kanaal 17 Een nieuwsrubriek samengesteld uit berichten die  ons bereiken via de reguliere en de gespecialiseerde pers,  Internet, eigen correspondenten en de lezers van dit e-zine.

Microsoft belooft eindelijk Windows 11 te repareren – minder AI-praat, meer rust
Na jaren geklaag over trage starts, onverwachte herstarts en een overdaad aan AI-toestanden, heeft Microsoft het licht gezien. De baas van Windows geeft toe: "We hebben jullie feedback écht gelezen." En jawel, ze gaan er iets aan doen. In 2026 staat kwaliteit voorop, niet de zoveelste knop die niemand vraagt.

Minder Copilot, meer kalmte
Die enthousiaste AI-assistent Copilot duikt niet meer overal op. In apps als Knipprogramma, Foto's, Notitieblok en Widgets verdwijnt hij grotendeels. Microsoft zegt nu: "We voegen AI alleen toe als het écht nuttig is." Eindelijk iemand die snapt dat niet iedereen elke screenshot wil laten samenvatten door een chatbot.

De taakbalk mag weer verhuizen
Ja, serieus: je kunt de taakbalk weer naar boven of opzij slepen. Wie herinnert zich Windows 7 nog? Die vrijheid komt terug. Klein gebaar, groot gejuich bij de mensen die hun scherm anders indelen.

Updates zonder drama
Geen geforceerde herstarts meer tijdens je werk, of meldingen die je setup verstoren. Je kunt updates pauzeren zolang je wilt, en herstarten zonder dat er meteen een patch geïnstalleerd móét worden. File Explorer wordt vlotter: sneller openen, minder geknipper, soepeler bladeren. Ook het geheugengebruik gaat omlaag, zodat je laptop met 8 GB RAM niet meteen hijgt.

De realiteit: woorden of daden?
Klinkt mooi, hè? Snellere starts, stabielere bluetooth, minder crashes, betere slaapstand. Maar op fora als Slashdot en Reddit roepen mensen: "Dat hebben we eerder gehoord." Velen zijn al naar Linux of Mac overgestapt na jaren bloatware, reclame en verwijderde handige apps. Microsoft moet nu bewijzen dat dit geen PR-stunt is, maar echte verandering.

Voorlopig rollen de eerste verbeteringen uit naar Windows Insiders. Als het lukt, wordt 2026 misschien het jaar waarin Windows weer voelt als... Windows. Fingers crossed – en niet te veel Copilot-knoppen alsjeblieft.
https://www.theverge.com/news/897834/microsoft-windows-11-quality-performance-commitments-changes
https://www.pcmag.com/news/less-copilot-more-reliability-microsoft-eyes-quality-in-new-windows-11
https://www.engadget.com/computing/microsoft-will-yank-copilot-from-some-windows-apps-and-let-you-move-the-taskbar-again-202857203.html
https://tech.slashdot.org/story/26/03/20/2043213/microsoft-says-it-is-fixing-windows-11?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed

Kranten blokkeren de Wayback Machine: goed tegen AI, slecht voor onze geschiedenis
Kranten zoals The New York Times, The Guardian en Financial Times zijn de laatste maanden de Internet Archive (bekend van de Wayback Machine) aan het blokkeren. Waarom? Ze vrezen dat AI-bedrijven via dit digitale archief hun artikelen gratis 'stelen' om chatbots en modellen te trainen.

De Wayback Machine bewaart al sinds de jaren '90 miljarden snapshots van websites – een soort tijdmachine voor het internet. Historici, journalisten en rechters gebruiken het dagelijks om te checken wat er vroeger online stond. Maar nu verandert die bibliotheek van een vriend in een risico, vinden uitgevers.

Waarom blokkeren ze het?
Uitgevers denken: als AI's niet rechtstreeks op onze site mogen komen, sluipen ze wel via archive.org binnen. The New York Times blokkeert de crawlers keihard, The Guardian filtert URLs uit de machine, en Gannett (eigenaar van tientallen lokale kranten) doet mee. Reddit sloot de poort al in 2025 na misbruik. Ze wijzigen robots.txt-bestanden of gaan verder met technische muren.

EFF slaat alarm: dit lost niks op
De Electronic Frontier Foundation (EFF) zegt: stop daarmee! Blokkeren stopt AI-bedrijven niet – die scrapen toch wel ergens anders. Maar wat dit blokkeren wél wat doet: het wist decennia aan geschiedenis. Joe Mullin van EFF vergelijkt het met een krant die de bibliotheken verbiedt om hun papieren te bewaren. "Je vecht tegen AI, maar je offert de historische record op," zegt hij. Het Internet Archive bouwt geen commerciële AI; het is een non-profit die het web probeert te redden.

Humoristisch tussendoortje
Stel je voor: je gooit je oude kranten weg omdat je bang bent dat iemand ze leest en er slimme dingen mee doet. Resultaat? Niemand kan meer bewijzen dat je ooit gelijk had in die opinie van 2012. Briljant plan, toch?

De echte winnaars en verliezers
AI-bedrijven lachen in hun vuistje – die vinden wel een andere bron. De verliezers? Wij allemaal. Minder snapshots = minder bewijs van hoe de wereld er online uitzag. En in een tijd van fake news en 'information disorder' is dat juist extra gevaarlijk.
Kortom: uitgevers hebben gelijk dat ze hun spullen willen beschermen, maar dit schot in eigen voet maakt de digitale geschiedenis armer. Hopelijk vinden ze snel een middenweg – voordat de Wayback Machine een lege huls wordt.
https://yro.slashdot.org/story/26/03/21/0649247/eff-tells-publishers-blocking-the-internet-archive-wont-stop-ai-but-it-will-erase-the-historical-record?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://www.niemanlab.org/2026/01/news-publishers-limit-internet-archive-access-due-to-ai-scraping-concerns/

Systemd wil je verjaardag weten: optioneel, maar wel creepy?
Systemd, dat stukje software dat je Linux-start-up regelt, heeft een nieuw veld toegevoegd: birthDate in de JSON-gegevens van gebruikers. Het is optioneel en alleen admins (dus de baas van de computer) kunnen het invullen – jij als gewone gebruiker niet.

Waarom doen ze dit?
Om te voldoen aan nieuwe wetten in Californië, Colorado en Brazilië die eisen dat apps en sites checken of je oud genoeg bent (denk aan porno, gokken of sociale media). Systemd zelf doet niks met die datum – het is puur een standaardplek om 'm op te slaan. Andere programma's (zoals Flatpak-tools) kunnen 'm dan gebruiken voor leeftijdschecks, zonder dat iedereen zelf een database moet bouwen.

Lennart Poettering: "Rustig aan, het is maar een veldje"
De grote baas achter systemd legt uit: "We dwingen niks af, het is geen regelsysteem, gewoon een optie. Net als je echte naam of e-mail die er al stonden." Een poging om het veld terug te trekken? Afgewezen.

De Linux-community: "Echt waar?!"
Op Slashdot en Reddit ontploft het. Veel mensen zien het als een stap naar meer controle: "Straks moet je je paspoort uploaden voor een update?" Of: "Bedankt Lennart, nu voelt Linux als Windows met verplichte ID-kaart." Privacy-angst overheerst – wat als die data lekt? Of overheden het afdwingen? Sommigen noemen het bloat: "Systemd wordt een alles-in-één-monster."

Realistisch gezien
Het is écht optioneel – de meeste mensen gebruiken dit veld niet, en je kunt het negeren. Maar het zet de deur open voor toekomstige leeftijdscontroles op Linux-desktops. Handig voor compliance? Misschien. Een glijdende schaal naar meer surveillance? Velen denken van wel.
Kortom: een klein veldje met groot drama. Linux blijft vrij... zolang je de admin bent.
https://linux.slashdot.org/story/26/03/21/0424203/systemd-adds-optional-birthdate-field-for-age-verification-to-json-user-records?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed
https://github.com/systemd/systemd/pull/40954
https://itsfoss.com/news/systemd-age-verification/

AI-reclame in ChatGPT: het werkt wél... maar shoppen erin? Euhm, nee
OpenAI heeft goed nieuws (voor hun portemonnee): advertenties in ChatGPT blijken écht te werken. De eerste adverteerders zien verrassend goede resultaten, met kliks en aankopen die hoger liggen dan verwacht. Daarom rolt OpenAI de advertenties nu uit naar alle gratis en goedkope gebruikers in de VS, en binnenkort waarschijnlijk wereldwijd. In de komende weken zie je dus ook bij het gratis babbelen reclame voorbij komen – vooral bij shop-vragen, want ja, geld moet binnenkomen nu de servers geld vreten. Maar wacht even met juichen
Terwijl advertenties scoren, blijkt de echte winkelervaring in ChatGPT nog een drama. Walmart testte het “Instant Checkout”-systeem: direct spullen kopen in de chat, zonder naar hun site te gaan. Resultaat? De conversie (hoeveel mensen écht afrekenen) lag drie keer lager dan bij normaal surfen op hun website. Drie keer! Na 200.000 producten te hebben uitgeprobeerd, gooit Walmart het handdoekje in de ring. Ze sturen je nu liever door naar hun eigen app of site, en plakken gewoon hun eigen chatbot Sparky in ChatGPT. Slimme move, want blijkbaar vinden mensen chatten met een robot prima, maar afrekenen erin voelt toch onwennig en onbetrouwbaar.

AI-advertenties: check, die brengen geld op.
AI als kassa: big fail, voorlopig toch maar even niet. OpenAI verdient aan je aandacht, maar vertrouw je portemonnee nog niet helemaal aan de chatbot. Want ja, soms is ouderwets doorklikken nog altijd drie keer zo slim.
https://www.theinformation.com/articles/openais-first-advertisers-prove-chatgpt-ads-work
https://economictimes.indiatimes.com/tech/artificial-intelligence/openai-to-expand-ads-on-chatgpt-to-all-free-and-low-cost-users-the-information/articleshow/129721938.cms
https://www.techinasia.com/news/openai-to-roll-out-ads-to-us-free-chatgpt-users
https://tech.slashdot.org/story/26/03/23/1537238/walmart-chatgpt-checkout-converted-3x-worse-than-website?utm_source=rss1.0mainlinkanon&utm_medium=feed

Slimme tv's: Big Tech als poortwachter? Europese zenders slaan alarm
Op 23 maart 2026 stuurden Europese omroepen een stevige brief naar de EU. Ze willen dat slimme tv's (connected tv's of CTV's) onder de strenge regels van de Digital Markets Act (DMA) vallen. Die wet is bedoeld voor echte poortwachters zoals Google, Amazon en Apple – bedrijven die de markt domineren en concurrentie kunnen blokkeren.

Wie klaagt en waarom?
Groepen als ACT (commerciële tv en streaming) en de EBU (publieke omroepen) zijn het zat. Ze zeggen dat Google (Android tv), Amazon (Fire tv), Apple en Samsung (Tizen) de baas spelen op je tv-scherm. Hun marktaandeel groeit hard: Android tv van 16% naar 23%, Fire OS van 5% naar 12%, Samsung Tizen rond 24% (cijfers 2019-2024). Die systemen beslissen welke apps je makkelijk vindt, wat je ziet in aanbevelingen en of je door mag klikken naar andere content.

De echte pijnpunten
Ze controleren de afstandsbediening, app-winkel en zoekfunctie. Zo kunnen ze jouw kijkgedrag sturen naar hun eigen diensten (denk YouTube, Prime Video) en Europese zenders wegdrukken. Resultaat? Minder keuze voor jou, minder inkomsten voor lokale makers. "Een handjevol bedrijven bepaalt wat miljoenen mensen zien," schrijven ze. Ze willen zelfs virtuele assistenten zoals Alexa of Siri erbij betrekken, want die sturen je ook naar content.

Kritisch bekeken
Het is begrijpelijk: niemand wil dat één bedrijf je hele avondeten bepaalt (letterlijk, via Netflix vs. lokale nieuws). Maar Big Tech zal zeggen: "We maken gewoon fijne tv's, concurrentie is er zat." De EU moet nu onderzoeken of die systemen écht poortwachters zijn – zelfs als ze de officiële drempels (miljoenen gebruikers, miljarden omzet) niet halen. De Commissie heeft de brief ontvangen en bekijkt het.

Kortom
Zenders vechten terug tegen de techreuzen die jouw tv overnemen. Hopelijk dwingt de EU eerlijke regels af, zodat je zelf kiest wat je kijkt – niet Google of Amazon. Anders wordt zappen straks net zo beperkt als scrollen op een smartphone.
https://www.reuters.com/sustainability/boards-policy-regulation/eu-digital-rules-should-apply-big-techs-smart-tvs-broadcasters-tell-antitrust-2026-03-23/
https://www.theguardian.com/business/2026/mar/23/broadcasters-eu-big-tech-smart-tv-google-amazon-apple-samsung
https://www.advanced-television.com/2026/03/23/european-broadcasters-urge-ec-to-apply-gatekeeper-rules-to-ctvs/

Apple Maps krijgt straks advertenties: "Privacy eerst" wordt "geld eerst"?
Apple gaat advertenties toevoegen aan Apple Maps. Dat meldt Bloomberg op 23 maart 2026, op basis van voorspellingen van Mark Gurman, die het vaak bij het rechte eind heeft. De officiële aankondiging zou al deze maand kunnen komen. Het idee: bedrijven (zoals restaurants of winkels) betalen om hoger te verschijnen als je zoekt naar "pizza" of "benzinestation". Net zoals Google Maps al jaren doet.

Waarom nu?
Apple wil meer geld verdienen met diensten (Services). Dat deel groeit hard, maar niet hard genoeg voor de aandeelhouders. App Store-ads, Apple TV+ en nu Maps: alles moet advertenties krijgen. Vorig jaar waren er al geruchten, nu lijkt het serieus. Ze zeggen dat het "relevant" blijft dankzij AI – geen pop-ups, maar slimme suggesties.

De catch
Veel Apple-fans kozen Maps juist omdat het properder is dan Google Maps vol advertenties. Nu wordt het toch een beetje hetzelfde. Kritisch bekeken: privacy was altijd Apple's paradepaardje ("we verkopen je data niet"). Maar als ze je zoekopdrachten gebruiken voor gerichte ads, voelt dat toch als een stap terug. En ja, het kan handig zijn voor lokale zaakjes, maar straks zie je overal gesponsorde "topresultaten" – net als bij Google, waar je soms 5 ads moet overslaan voor écht eten.

Kortom
Apple ruilt een stukje "ad-free" ervaring in voor extra miljarden. Begrijpelijk voor Wall Street, maar voor jou als gebruiker? Misschien even wennen aan een Maps die net iets commerciëler oogt. Hopelijk houden ze het subtiel, anders schakelen we massaal terug naar... wacht, wat was dat alternatief ook alweer?
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-23/apple-is-set-to-add-search-advertising-to-maps-in-services-push

Claude neemt je Mac over: spannend of gewoon eng?
Anthropic heeft z’n AI-assistent Claude een wilde upgrade gegeven. Vanaf vandaag kan Claude Code en Claude Cowork letterlijk je computer overnemen: muis bewegen, klikken, typen, apps openen, door je scherm scrollen… alles. En het ziet er in de demo’s ronduit surrealistisch uit.

Hoe werkt het?
Je start de Claude-desktopapp op je Mac (voorlopig alleen macOS). Daarna kan je via je telefoon een taak geven, bijvoorbeeld: “Maak een boodschappenlijst voor lasagne en zet die in Notities.” Claude vraagt telkens expliciet toestemming, kijkt naar je scherm via screenshots, en gaat aan de slag. Eerst probeert hij slimme koppelingen met Google of Slack, maar als dat niet lukt, neemt hij gewoon de muis over.
In de voorbeelden zie je Claude een PDF exporteren, een kalenderafspraak maken, foto’s bewerken of een ontwikkelserver starten. Best indrukwekkend. Een journalist liet Claude een half uur los op z’n Mac: hij opende het schaakspel, typte keurig “Hello World” in Notities en maakte een lasagne-lijst. Leuk… tot je merkt hoe traag het gaat en hoeveel rekenkracht (en dus geld) het opslokt.

Maar dan de keerzijde (en die is niet min)
Het voelt alsof je een onzichtbare stagiair binnenlaat die constant foto’s van je bureau maakt. Claude ziet alles wat op je scherm staat: open bankafschriften, privéchats, browser-tabbladen… Anthropic raadt aan om géén gevoelige apps (bankieren, medische dossiers, aandelen) te gebruiken en heeft wat veiligheidsremmen ingebouwd. Toch blijft het ongemakkelijk. Eén slimme prompt in een document en wie weet wat er gebeurt.
Bovendien is het nu nog een “research preview” voor Pro- en Max-abonnees. Traag, duur in tokens, en soms moet je Claude twee keer hetzelfde laten proberen. Simpele dingen zoals een notitie maken doe je sneller zelf.

Conclusie
Claude als digitale collega die écht je computer bedient? Technisch cool. Maar voorlopig voelt het meer als een sci-fi-demo dan als iets waar je rustig je Mac aan toevertrouwt terwijl je koffie haalt.  We zijn weer een stap dichter bij de toekomst waarin AI’s onze pc overnemen. De vraag is alleen: willen we dat echt zo snel?
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/899430/anthropic-claude-code-cowork-ai-control-computer
https://9to5google.com/2026/03/24/claude-can-now-remotely-control-your-computer-and-it-looks-absolutely-wild-video/
https://www.engadget.com/ai/claude-code-and-cowork-can-now-use-your-computer-210000126.html
https://www.pcworld.com/article/3097542/claude-controlled-my-mac-for-half-an-hour-it-was-a-wild-worrisome-ride.html

DarkSword: je iPhone wordt gehackt door gewoon een link te klikken – en nu is de code openbaar
Stel je voor: je surft onschuldig op een nieuwswebsite of opent een link die op Snapchat lijkt. Zonder dat je iets downloadt of installeert, kan een hacker al je berichten, contacten, foto’s, Wi-Fi-wachtwoorden en zelfs je locatiegeschiedenis stelen. Dat is precies wat DarkSword doet

Dit geavanceerde hack-gereedschap werd eerst gebruikt door spionagegroepen (waaronder ook Russische) via besmette websites. Het breekt door de beveiliging van Safari, ontsnapt aan de “sandbox” en graait data van je iPhone. Het werkt vooral op iOS 18 (versies 18.4 tot 18.7) en enkele oudere versies. Dat zijn nog steeds honderden miljoenen toestellen wereldwijd – ongeveer een kwart van alle actieve iPhones.

Vorige week ontdekten onderzoekers van Google, iVerify en Lookout de tool in het wild. En nu? Iemand heeft de volledige code gelekt op GitHub. De repo is snel verwijderd, maar de schade is al gebeurd: de bestanden circuleren overal. Een expert van iVerify zei het duidelijk: “Dit is slecht. Ze zijn veel te makkelijk te hergebruiken.” Criminelen hoeven nu geen dure spionagekit meer te kopen – ze kopiëren gewoon wat code en hosten een kwaadaardige pagina.

Apple heeft de gaten al gedicht met noodupdates, waaronder iOS 26.3. Wie up-to-date is, zit veilig. Oudere iPhones die niet verder kunnen updaten, kregen ook een speciale patch. Lockdown-modus biedt extra bescherming voor journalisten of activisten, maar schakelt wel wat handige functies uit.

Waarom dit zorgwekkend is (met een vleugje realiteit)
Het engste is hoe simpel het geworden is. Vroeger had je serieuze hackerskills nodig. Nu volstaan een paar regels code en een website. En omdat de code openbaar is, kunnen ook gewone cybercriminelen ermee aan de slag. Bezoek gewoon de verkeerde pagina en je persoonlijke data liggen op straat.
Apple herhaalt het al jaren: “De belangrijkste stap voor je veiligheid is updaten.” Toch blijven veel mensen hangen op oude versies omdat ze geen zin hebben in veranderingen of bang zijn voor bugs. Dit lek is een harde reminder dat uitstel gevaarlijk is.

Wat moet je nu doen?
-Ga meteen naar Instellingen > Algemeen > Software-update en installeer alles wat er staat.
-Heb je een ouder toestel? Installeer de laatste beschikbare beveiligingspatch.
-Gebruik je je iPhone voor gevoelige zaken? Overweeg Lockdown-modus aan te zetten.
DarkSword bewijst opnieuw: je iPhone is veiliger dan de meeste Android-toestellen, maar alleen als je de updates niet negeert. Anders ben je een wandelende schatkist voor hackers. Update nu – voordat iemand anders jouw wegsnaait.
https://www.macobserver.com/news/the-darksword-iphone-exploit-has-just-leaked-entirely-on-github/
https://techcrunch.com/2026/03/23/someone-has-publicly-leaked-an-exploit-kit-that-can-hack-millions-of-iphones/
https://www.androidauthority.com/darksword-iphone-exploit-leaked-github-3651373/
https://betanews.com/article/darksword-spyware-hack-millions-iphones-ios18-exploit/

Mozilla bouwt een Stack Overflow… maar dan voor AI-agents
AI-assistenten zoals Claude Code zijn superslim, maar ze lopen telkens opnieuw tegen dezelfde problemen aan. Telkens opnieuw code schrijven, fouten maken, debuggen en tokens verspillen. Mozilla heeft daar genoeg van en lanceert cq – een soort gedeeld kennisplatform speciaal voor die AI-agents.
De naam “cq” komt van “colloquy” (een gesprek) en van het radiobericht “CQ” dat betekent: “Iedereen die me hoort, reageer!” Het idee is eenvoudig: als één AI ergens tegenaan loopt (bijvoorbeeld een vreemde foutmelding bij Stripe of een lastige API), dan slaat hij die kennis op. Andere agents kunnen die info later opvragen, bevestigen of verbeteren. Zo hoeft niemand telkens het wiel opnieuw uit te vinden.

Het werkt in lagen:  
-Lokaal op jouw computer (alleen voor jou).  
-Binnen je team (gedeeld met collega’s).  
-Globaal (eventueel openbaar, zoals een echte Stack Overflow).
De kennis begint met lage betrouwbaarheid en krijgt meer vertrouwen naarmate meerdere agents of mensen het bevestigen. Er zijn slimme veiligheidsmechanismes tegen “vergiftigde” info of foute antwoorden, met altijd een mens die kan meekijken.
Technisch is het nog een experimenteel open-source projectje in Python. Je kan het lokaal installeren met een plugin voor Claude Code, een kleine database en een Docker-container. Mozilla hoopt dat het een standaard wordt zodat agents van iedereen beter worden.

De ironie (en een vleugje drama)
Dit zou wel eens de opvolger kunnen worden van Stack Overflow, maar dan voor agents. Dat is namelijk  een grote, gratis website waar programmeurs wereldwijd vragen stellen over code, bugs en programmeerproblemen – en waar andere developers antwoorden geven met oplossingen, codevoorbeelden en tips.  Het is uitgegroeid tot een soort “Wikipedia voor programmeurs”: miljoenen antwoorden, heel goed doorzocht en vaak het eerste wat je vindt als Google je een foutmelding laat zien.
Stack Overflow zelf gaat echter hard achteruit omdat AI’s de antwoorden daar gewoon hebben “opgegeten” (Mozilla noemt het grappig “matriphagy” – de kinderen eten hun moeder op). Nu bouwen ze dus een nieuwe Stack Overflow… voor de kinderen die de oude hebben opgegeten. Klassieke tech-cirkel.

Kritische noot
Klinkt superhandig, maar het blijft eng. Wat als foute of kwaadaardige info de database binnensluipt? Of als agents elkaar gaan beïnvloeden tot ze collectief onzin gaan geloven? Mozilla bouwt remmen in, maar het blijft een “security nightmare” in wording, zoals sommige experts al waarschuwen. En of we écht willen dat AI’s een eigen parallel universum van kennis krijgen… tja.
Voorlopig kan je het zelf uitproberen via GitHub (mozilla-ai/cq). Mozilla zoekt feedback om het verder te verbeteren.
Kort samengevat: slimme zet van Mozilla om AI’s efficiënter en minder dom te maken. Maar zoals altijd met AI: handig tot het misgaat – en dan héél snel.
https://go.theregister.com/feed/www.theregister.com/2026/03/24/mozilla_introduces_cq_stack_overflow/
https://blog.mozilla.ai/cq-stack-overflow-for-agents/

X stopt met "lokaal geld voor lokale praatjes" na flinke rel
X (vroeger Twitter) wilde zijn makers anders gaan uitbetalen. Vanaf donderdag zou je vooral geld verdienen met likes en views uit je eigen land of regio. Idee: stop met doen alsof je Amerikaan bent om over Trump of Biden te twisten en meer geld op te strijken. In plaats daarvan: praat over je eigen dorp, je dagelijkse leven of je buurland. Dan wordt X “een rijkere plek voor iedereen”, zei productchef Nikita Bier.

Het plan kwam niet uit de lucht vallen. Vorig jaar toonde X ineens waar accounts echt vandaan komen. Bleek dat heel wat populaire pro-Trump-accounts in India, Kenia of Nigeria zaten. Ze schreven in perfect Engels over Amerikaanse politiek, scoorden miljoenen views en verdienden er flink mee. Bier zei het niet hardop, maar de boodschap was duidelijk: “Jullie mogen best over Amerika kletsen, maar we sturen geen geld meer over de oceaan daarvoor.”

De storm breekt los
Binnen een paar uur stonden de reacties roodgloeiend. Makers uit kleine landen riepen: “Bij ons zijn er amper gebruikers! Moeten we nu alleen nog over ons weer of onze kat tweeten?” Anderen wezen erop dat ze over sport, films, tech of mode schrijven – onderwerpen die nu eenmaal wereldwijd interessant zijn. Engels is gewoon de taal waarin je het verst komt. Straf je dan iedereen die niet in een groot land woont?
De kritiek was hard, soms grappig, soms boos. “Dus als ik in België over Formule 1 schrijf, mag ik hopen op Belgische likes? Succes daarmee.”

Elon trekt aan de noodrem
Nog dezelfde dag reageerde Elon Musk kort: “We pauzeren dit tot we het beter bekeken hebben.” Klaar. Het plan dat morgen zou ingaan, ligt nu in de koelkast.

Een goed idee met een slechte uitvoering?
Eigenlijk snapt iedereen het probleem: nep-Amerikanen die de boel overspoelen met low-effort politiek gedoe om geld te verdienen. En ja, een platform vol lokale gesprekken klinkt leuk. Maar de oplossing voelde als een botte bijl. Alsof X plots vergat dat het internet juist grenzeloos is. Dat mensen in kleine landen vaak Engels gebruiken omdat hun eigen taal te weinig lezers trekt. Dat goede content over de hele wereld gelezen wil worden.

Musk heeft slim geluisterd naar de storm. Nu mag het team nog eens nadenken. Want als je makers wilt beschermen tegen spam, moet je ze niet meteen allemaal in hun eigen straatje opsluiten.

Kortom: X wilde de wereld kleiner maken, de wereld zei “nee bedankt”, en Elon zei “oké, even wachten”. Klassieke internet-drama in drie bedrijven. Wie weet wat de volgende versie wordt.
https://x.com/xDaily/status/2036690555766538355
https://x.com/xDaily/status/2036691287748026657
https://techcrunch.com/2026/03/25/elon-musk-pauses-changes-to-xs-creator-revenue-sharing-program-after-backlash/
https://www.engadget.com/social-media/x-is-changing-its-revenue-sharing-policy-to-deter-users-pretending-to-be-americans-090701729.html

Instagram en Facebook worden één groot winkelcentrum
Meta gooit de deuren wijd open: vanaf nu mogen makers hun Reels op Instagram en Facebook volproppen met directe winkel-links. Tot 30 producten per filmpje, gewoon klikken en kopen. Geen gedoe meer met “link in bio” of een extra commentaar vol affiliate-links. Handig voor influencers, maar voor de rest van ons? Bereid je voor op een tsunami aan shoppen.

Hoe werkt het precies?
Op Instagram mag je je eigen affiliate-links plakken. Je koppelt producten die geregistreerd staan bij Meta, en hopla: er verschijnen klikbare bubbels in je Reel. Op Facebook is het iets strenger: in het begin alleen via partners zoals Amazon (later komen Temu en eBay erbij). Geen willekeurige links, maar wel makkelijker dan vroeger.
Eerder moest je je volgers naar een externe site sturen of hopen dat ze je bio doorklikten. Nu zit alles netjes in de video. Meta pakt voorlopig geen commissie van jouw verdiensten – al is het natuurlijk niet voor niets. Ze verzamelen wél bergen data over wat mensen kopen. Handig voor hun advertentie-business.

Lekker voor makers, minder voor jou
Voor lifestyle-influencers die leven van “dit moet je hebben” is dit een droom. Eindelijk verdienen ze makkelijker aan de producten die ze aanraden, zonder gedoe met derde partijen zoals ShopMy of LTK. Meta haalt de platforms gewoon naar het niveau van TikTok Shop en YouTube Shorts.

Maar eerlijk? Voor de gemiddelde gebruiker voelt het als een shopping mall die nooit sluit. Reel na reel vol met zwevende koop-bubbels: tanktops, camera-steunen, skincare… Het wordt nog moeilijker om gewoon een grappig of mooi filmpje te bekijken zonder dat de reclame je achternazit.

Niet de eerste keer dat Meta shop-minded is
Dit komt kort na een relletje waarbij Instagram zélf shopping-links toevoegde aan posts van makers – zonder toestemming. Dan verschenen er goedkope namaakproducten in plaats van de echte spullen. Meta noemde het een “beperkte test”. Nu geven ze de macht (deels) terug aan de makers. Of ze het echt beter doen, moeten we nog zien.

Kortom: Meta wil dat Reels niet alleen entertainen, maar ook verkopen. Handig voor wie eraan verdient, irritant voor wie gewoon wil scrollen. Verwacht de komende weken nog meer “must-haves” in je feed. Welkom in de toekomst van social media: shop till you drop – of tot je de app verwijdert.
https://www.theverge.com/news/899717/meta-instagram-facebook-affiliate-shopping-links-reels
https://www.engadget.com/social-media/meta-is-letting-creators-fill-their-reels-with-shopping-links-232406681.html?src=rss

Social media verslaafd? Jury zegt: Meta en YouTube zijn schuldig
Een belangrijke rechtszaak in Los Angeles is net beslist. Een jury oordeelt dat Meta (Instagram en Facebook) en YouTube (van Google) nalatig waren. Ze waarschuwden gebruikers niet genoeg voor de verslavende werking van hun apps. Daardoor liep een jonge vrouw mentale schade op, zoals depressie en dwangmatig scrollen.

De 20-jarige Kaley G.M. klaagde dat ze als kind verslaafd raakte aan de eindeloze feeds, likes en notificaties. De jury vond dat de platforms een groot aandeel hadden in haar problemen. Meta moet 70% van de 3 miljoen dollar schadevergoeding betalen, YouTube 30%. Bovenop komt er nog een strafbedrag, waarover nog verder gepraat wordt.

Zuckerberg moest komen getuigen
Mark Zuckerberg en andere topmensen van Meta en YouTube moesten in de rechtbank verschijnen. Interne documenten kwamen boven water die laten zien dat de bedrijven wisten hoe verslavend hun apps zijn, vooral voor jongeren. Toch bleven ze functies bouwen die je urenlang vasthouden. De jury geloofde de verhalen van Kaley, haar therapeute en klokkenluiders.

TikTok en Snap ontspringen de dans
TikTok en Snap (Snapchat) kwamen er makkelijker vanaf. Zij sloten nog vóór de rechtszaak een schikking met Kaley. Geen jury-oordeel, geen openbaar proces, gewoon een deal achter gesloten deuren. Slim, want nu blijft hun vuile was verborgen.

Kritisch bekeken
Eindelijk een jury die zegt: “Jullie wisten het en deden het toch voor het geld.” Jarenlang verdienden deze bedrijven miljarden door kinderen te laten scrollen tot ze er ziek van werden. Nu roepen ze dat ze het er niet mee eens zijn en gaan ze in beroep. Klassiek Big Tech: eerst de jeugd als proefkonijn gebruiken, dan klagen dat het vonnis “onbegrijpelijk” is.

Toch is dit een historisch moment. Duizenden andere zaken wachten. Ouders, scholen en overheden kijken mee. Misschien dwingt dit de platforms eindelijk om minder verslavend te ontwerpen. Of het echt verandert? We zullen zien – tot dan blijven we zelf maar proberen om de telefoon wat vaker weg te leggen.

Kortom: de eerste klap is een daalder waard. Meta en YouTube voelen nu de rekening. TikTok en Snap lachen in hun vuistje.
https://www.theverge.com/policy/900654/meta-google-instagram-youtube-social-media-addiction-trial-kgm-jury-decision
https://www.engadget.com/social-media/jury-rules-against-meta-and-youtube-in-social-media-addiction-case-181344860.html
https://mashable.com/article/meta-youtube-zuckerberg-guilty-verdict-social-media-addiction

Reddit zegt: “Bewijs maar dat je geen robot bent!”
Reddit heeft er genoeg van: de site krioelt van de bots. Daarom rolt het sociale nieuwsplatform vanaf nu strengere controles uit. Verdachte accounts moeten bewijzen dat er een écht mens achter zit. Geen paniek voor de meeste gewone gebruikers – het geldt vooral voor accounts die zich verdacht gedragen.

Waarom nu ineens dit?
Bots op Reddit doen van alles: neppe upvotes geven, spam posten, politieke meningen pushen, producten stiekem aanprijzen of gewoon data verzamelen voor AI-bedrijven. Volgens Reddit worden er dagelijks zo’n 100.000 bot-accounts verwijderd. CEO Steve Huffman noemt het een plaag die het echte gesprek verpest. Bovendien dreigt de “dead internet theory” waar te worden: straks praten er meer robots met elkaar dan mensen.

Hoe werkt die controle?
Reddit kijkt naar signalen zoals hoe snel iemand post of typt. Als het verdacht is, moet je je “menselijkheid” bewijzen. Dat kan met een Passkeys (via Apple, Google of een YubiKey), biometrie zoals Face ID, en in sommige landen zelfs een ID-kaart (maar Reddit probeert dat zo min mogelijk te doen)
Het is geen verplichte controle voor iedereen. Alleen wie zich verdacht gedraagt, krijgt de vraag. Lukt het niet? Dan wordt je account beperkt of geblokkeerd.

Goede bots krijgen een label
Niet alle bots zijn slecht. Accounts die nuttige diensten leveren (denk aan bots die subreddit-regels handhaven of nuttige info posten) mogen zichzelf labelen als “APP”. Zo weet iedereen meteen: dit is een robot, maar een vriendelijke.

Kritisch bekeken
Het klinkt logisch: Reddit wil weer een plek worden waar echte mensen praten. Maar het is ook een beetje ironisch. Een platform dat altijd trots was op anonimiteit, vraagt nu toch om een stukje identiteitsbewijs – al blijft het volgens hen privacy-vriendelijk. En of dit de slimme AI-bots echt tegenhoudt? Die worden steeds beter in het nadoen van mensen. Morgen verzinnen ze vast weer een nieuwe truc.
Kortom: Reddit probeert de boel op te ruimen zonder de ziel van de site te verliezen. Of het lukt, merken we snel. In de tussentijd: typ wat langzamer, mens. Anders denkt Reddit dat je een robot bent.
https://techcrunch.com/2026/03/25/reddit-bots-new-human-verification-requirements/

OpenAI trekt de rem aan: van sexy chatbot tot videodroom, alles op de schop
OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, lijkt plotseling een stuk voorzichtiger geworden. Twee ambitieuze projecten die flink wat ophef veroorzaakten, worden nu definitief of voor onbepaalde tijd in de ijskast gezet. Eerst de erotische chatbot, daarna Sora, de tool om video’s te maken met AI. Het lijkt wel een trend: grote AI-plannen die struikelen over veiligheid, kosten en de harde realiteit.

Geen dirty talk in ChatGPT (voorlopig)
OpenAI had plannen voor een speciale “adult mode” in ChatGPT. Daarmee konden volwassen gebruikers ongeremd erotische gesprekken voeren – een soort virtuele flirtpartner. Het idee was om “volwassenen als volwassenen te behandelen”, zei CEO Sam Altman ooit.

Maar intern was er veel weerstand. Medewerkers en investeerders waarschuwden voor schadelijke effecten: mensen die te veel gehecht raken aan de AI, mentale gezondheidsproblemen, en het risico dat jongeren er toch bij kunnen. Het bleek ook technisch een nachtmerrie om de chatbot netjes binnen de perken te houden zonder rare of illegale dingen te laten gebeuren.

Uiteindelijk is de feature “onbepaald” uitgesteld. OpenAI kiest nu voor kernzaken zoals slimmere antwoorden en betere tools voor werk. Dag klinkt weliswaar nobel, maar het komt ook goed uit nu het bedrijf zich klaarmaakt voor een mogelijke beursgang. Sexy side-projecten zijn blijkbaar te riskant voor de reputatie en de aandeelhouders.

Sora: van Disney-droom naar stille dood
Nog opvallender is het lot van Sora. Deze AI liet je korte video’s maken door gewoon een tekstje in te tikken – denk aan je eigen versie van SpongeBob of Elsa die gekke dingen doen. Eind 2025 sloot OpenAI zelfs een miljardendeal met Disney: Disney-personages zouden gebruikt mogen worden in AI-video’s voor Disney+ en sociale media.

Het klonk als een match made in heaven. Maar de realiteit was anders. Gebruikers maakten al snel chaos: rare, ongepaste of auteursrechtelijk dubieuze filmpjes. Hollywood was not amused. Creatieven klaagden dat het “AI-slop” werd en dat echte makers niet betaald kregen. Het gebruik daalde snel na de hype, concurrenten zoals Google bouwden betere tools, en de kosten om al die video’s te genereren waren torenhoog.

Op 25 maart 2026 kondigde OpenAI aan: Sora stopt ermee. De Disney-deal is meteen van de baan. Geen geld is overgemaakt, geen integratie tot stand gekomen. OpenAI wil zich nu richten op dingen die écht geld opleveren, zoals programmeertools en bedrijfssoftware. Video genereren is blijkbaar te duur, te rommelig en te riskant voor rechtszaken.

Waarom dit patroon?
Het is bijna komisch. AI-bedrijven beloven de wereld – creativiteit voor iedereen, virtuele vrienden, magische video’s – maar botsen keer op keer tegen dezelfde muren: veiligheid, kosten, copyright en publieke druk. OpenAI lijkt te beseffen dat “leuke extra’s” afleiden van de echte race: intelligenter worden dan de concurrentie en winst maken.

Voor de gewone gebruiker betekent het: geen AI die je virtueel versiert, en geen makkelijke manier om Disney-figuren in je TikTok te toveren. Misschien is dat niet eens zo erg. Soms is het beter dat AI niet overal in te vinden is – vooral niet in je slaapkamer of in de creatieve rechten van anderen.
Kortom, OpenAI kiest voor de veilige, serieuze weg. Of het een slimme zet is of gewoon realiteitszin, zullen we nog zien. Maar één ding is duidelijk: de wilde westen-fase van AI-experimenten lijkt stilletjes voorbij.
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/901293/openai-adult-mode-erotic-chatbot-shelved-indefinitely
https://www.engadget.com/ai/openai-drops-plans-to-release-an-adult-chatbot-113121190.html
https://www.thewrap.com/industry-news/business/sora-disney-openai-dead-why/
https://www.reasoned.live/p/why-openai-is-shutting-down-sora

WhatsApp maakt chatten makkelijker: AI-hulp en twee accounts op je iPhone
Op 26 maart 2026 rolt WhatsApp een reeks handige updates uit. Geen grootse revolutie, maar wel praktische verbeteringen die het dagelijkse appen een stuk aangenamer maken. Meta kiest duidelijk voor nuttige, alledaagse snufjes in plaats van wilde experimenten.

AI die je berichtjes helpt schrijven
De grootste nieuwigheid is de uitgebreide Schrijfhulp met AI. Terwijl je een bericht typt, kun je voortaan snel voorstellen laten maken. De AI kan je tekst herformuleren, verbeteren, korter maken of de toon aanpassen – bijvoorbeeld professioneler, grappiger of ondersteunender.

Hoe gebruik je het?
Tik in het chatvenster op het stickers-icoontje, en kies dan het potlood met sterretjes. De AI geeft suggesties op basis van je gesprek, zodat je sneller en netter kunt antwoorden. Handig als je even geen inspiratie hebt of een lastige boodschap moet sturen.
Meta benadrukt dat je chats volledig privé blijven. De AI werkt met een speciale beveiligde verwerking, zodat niemand meekijkt. Het is een slimme zet: WhatsApp wil dat je binnen de app blijft in plaats van naar ChatGPT te switchen.
Kritisch bekeken: het helpt bij saaie of lastige berichtjes, maar echte persoonlijke gesprekken blijven toch het leukst zonder robot-hulp.

Twee accounts op één iPhone
Android-gebruikers konden het al jaren, nu is het eindelijk ook voor iOS: je kunt twee WhatsApp-accounts tegelijk gebruiken op dezelfde telefoon. Perfect als je werk en privé gescheiden wilt houden.Je ziet duidelijk welk account actief is aan de profielfoto onderaan. Simpel en overzichtelijk.

Nog meer praktische verbeteringen
-Chatgeschiedenis overzetten gaat nu makkelijker, zowel tussen Android en iOS als naar een nieuw toestel. -Geen gedoe meer bij een telefoonupgrade.
-Grote bestanden opruimen: je kunt nu rechtstreeks in een chat grote media of bestanden verwijderen om ruimte vrij te maken. Handig voor die eindeloze groepschats vol foto’s en video’s.

Kleine stapjes, groot verschil
WhatsApp kiest voor verstandige, alledaagse verbeteringen in plaats van spectaculaire AI-toeren. Geen virtuele vrienden of gekke filters, maar tools die écht helpen bij het chatten van elke dag.

Het resultaat? Minder gedoe met meerdere telefoons, schonere opslag en snellere antwoorden. Voor de gemiddelde gebruiker is dat vaak waardevoller dan de volgende hype. WhatsApp blijft daarmee de betrouwbare, no-nonsense berichtendienst – met een klein vleugje slimme hulp erbij.
https://techcrunch.com/2026/03/26/whatsapp-can-now-draft-ai-generated-responses-based-on-your-conversations/
https://www.engadget.com/social-media/whatsapp-rolls-out-updates-including-multiple-accounts-for-ios-130000252.html

Hoe bedenken ze het Soft- en hardwarefabrikanten met nieuw en/of beter!

Elon Musk bouwt zijn eigen chipfabriek: Terafab in Austin, de redding voor AI-chaos?
Elon Musk gooit weer een bom: Tesla, SpaceX en xAI gaan samen een megagrote chipfabriek bouwen in Austin, Texas. De naam? Terafab. Het doel is simpel: genoeg eigen chips maken voor auto's die zelf rijden, robots zoals Optimus, en AI-systemen – zonder afhankelijk te zijn van trage leveranciers zoals Taiwan of Nvidia.

Waarom nu een eigen fabriek?
De hele wereld vecht om chips voor AI, en Musk zegt: "We krijgen ze niet snel genoeg." Tesla wil auto's en robots slimmer maken, SpaceX droomt van computers in de ruimte, en xAI (nu eigendom van SpaceX) bouwt Grok-achtige modellen. Dus: zelf chips bouwen. Ze mikken op superkleine 2-nanometer chips, met een start in een 'geavanceerde testfabriek' vlak bij Tesla's gigafactory.

Hoe groot wordt het?
Musk praat over honderden miljarden chips per jaar, genoeg voor 100-200 gigawatt rekenkracht op aarde en zelfs 1 terawatt in de ruimte (dat is absurd veel). Er circuleren bedragen van 20 tot 25 miljard dollar. De fabriek zou in 2027 de productie kunnen starten – als alles meezit.

Musk-citaat van de dag
"We bouwen Terafab, of we hebben geen chips. En we hebben de chips nodig, dus we bouwen 'm." Klinkt logisch... tot je bedenkt dat Musk geen ervaring heeft in chipfabrieken bouwen. Hij belooft vaak de maan en levert soms een raket die ontploft.

Droom of realiteit?
Klinkt episch: een chipkoning in eigen huis, weg van de chiptekorten. Maar chipfabrieken kosten miljarden, duren jaren en gaan zelden volgens plan. Musk heeft een geschiedenis van deadlines die verschuiven (herinner je de Cybertruck?). De chipwereld is complex en duur – dit kan een meesterzet zijn... of een dure les in 'te ambitieus'. Texas juicht (met gouverneur Abbott erbij), maar sceptici vragen: hoeveel deadlines glijden er nog voorbij?
Voor nu: Austin krijgt er een monsterproject bij. Als het lukt, verandert het de AI-wereld. Als niet... tja, Elon heeft al genoeg raketten die crashen. Fingers crossed voor de 'galactische beschaving'.
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-22/elon-musk-says-tesla-xai-spacex-terafab-to-start-in-austin
https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/898722/musk-terafab-chip-plant
https://www.techinasia.com/news/musk-says-tesla-spacex-to-build-austin-terafab-for-ai-chips

AI in de ruimte? Elon: "Nee, gewoon slimme software, bedankt"
Vorige week lanceerde SpaceX weer 29 Starlink-satellieten. Voor de meeste mensen: routine, volgende! Maar één X-thread ging viral met 700.000 views en schilderde het als pure sciencefiction: die satellieten voerden vorig jaar 300.000 automatische ontwijkmanoeuvres uit. 820 per dag. Volledig met AI die sneller beslist dan jij je e-mail leest. Strenger dan de hele sector, basis voor een echte ruimtebeschaving, Dyson Swarm, noem maar op. Episch verhaal, toch?

Maar dan reageert Elon zelf
Kort en droog: “Starlink satellite maneuvering is done with heuristics (conventional software), not AI.”
Geen machine learning of fancy neurale netten. Gewoon ouderwetse, betrouwbare regels en berekeningen die razendsnel werken op de beperkte boordcomputers. Veilig, energiezuinig en perfect voor in de ruimte waar je geen datacenter bij je hebt.

De echte knappe prestatie
De cijfers kloppen wél: tienduizenden satellieten die dagelijks uit de weg gaan, met een botsingsrisico-drempel duizend keer strenger dan normaal. Plus hun nieuwe Stargaze-systeem dat gratis ruimteverkeer-data deelt met iedereen – gemaakt met de sensoren die toch al aan boord zitten. SpaceX maakt zichzelf stiekem de luchtverkeersleiding van lage baan om de aarde.

Waarom die hype?
Omdat alles tegenwoordig meteen “AI” heet zodra het autonoom werkt. Voor likes en clicks. De thread is mooi geschreven en inspireert, maar overdrijft het tot een Kardashev II-droom. Typisch 2026: we romantiseren techniek tot Hollywood, terwijl de echte doorbraak gewoon top-engineering is.

Kortom
SpaceX bouwt écht de onzichtbare verkeerspolitie van de ruimte. Zonder dat zouden al die satellieten één grote puinhoop worden. Maar soms is de beste “AI”… helemaal geen AI. Gewoon slimme code die gewoon werkt. En Elon houdt ons graag met beide voeten op de grond (of in een stabiele baan). Routine? Alleen omdat het zo goed gaat.
https://x.com/shanaka86/status/2035758022539272380
https://x.com/elonmusk/status/2035824923126661452

Geld wint van gezond verstand: leger mag eigen spullen niet meer zelf repareren
Het Amerikaanse leger wilde eindelijk zelf tractors, medische apparaten en navigatiesystemen kunnen repareren zonder telkens te moeten wachten op dure fabrikanten. De Amerikaanse senatoren Elizabeth Warren en Tim Sheehy stelden de Warrior Right to Repair Act voor: een simpele regel die het leger toegang zou geven tot handleidingen, onderdelen en software. Zelfs de legerleiding en de minister van Defensie vonden het een goed idee. Het leek een no-brainer in de grote defensiewet (NDAA) voor 2026.

Maar toen gebeurde het onvermijdelijke
John Deere, Garmin en Philips (plus een paar andere grote ondernemers) trokken de portemonnee boven. Tussen oktober en december 2025 pompten ze samen bijna 2 miljoen dollar in lobbywerk. John Deere alleen al meer dan 700.000 dollar, Philips ruim 1 miljoen, en Garmin 60.000. Resultaat? De repair-regels verdwenen stilletjes uit de wet. Wat overbleef is een slap digitaal systeem dat alleen bijhoudt of aannemers hun bestaande data wel afgeven – geen echte verbetering.

Waarom dit wrang is
Het leger zit nu nog steeds vast aan dezelfde frustratie als boeren met hun John Deere-tractors of jij met een kapotte Garmin-horloge: je mag niet zelf sleutelen, want de fabrikant houdt de sleutels (en de handleidingen) stevig vast. En dat terwijl soldaten in het veld soms uren of dagen moeten wachten tot een monteur komt invliegen.
De ironie is groot: bedrijven die miljarden verdienen aan defensiecontracten, kopen gewoon een wet weg die de belastingbetaler geld en tijd zou besparen. Senator Warren liet al weten dat de strijd niet voorbij is: “We blijven vechten tegen de corrupte invloed van geld in de politiek.”

Kritische noot
Dit is weer een klassiek voorbeeld van hoe “right to repair” blijft stranden zodra er serieuze lobby-dollars op tafel komen. Voor consumenten is het al frustrerend, maar voor het leger – dat gevechtsklaar moet zijn – is het gewoon dom en duur. Blijkbaar is een kapotte defibrillator of tractor belangrijker voor de winst van Philips en John Deere dan voor de paraatheid van onze troepen.
Kortom: het leger mag nog even blijven betalen voor dure servicebezoeken. Bedankt, lobbyisten.
https://www.theverge.com/policy/899471/military-right-to-repair-john-deere-philips-garmin

De uitvinder van het metaverse zegt: “Zet die bril maar af, het wordt niks”
Neal Stephenson bedacht dertig jaar geleden het woord metaverse in zijn boek Snow Crash. Hij droomde van een virtuele wereld met brillen of headsets op je hoofd. Vandaag zegt hij: “Ik ben van gedachten veranderd.” Mensen blijven gewoon naar hun telefoon staren. Brillen op je gezicht? Te eng, te onhandig en vooral: niemand wil het echt.

Waarom het volgens hem mislukt
Stephenson werkte vroeger bij Magic Leap en dacht dat we over twintig jaar geen telefoons meer in onze handen zouden houden. Nu lacht hij erom: “Lezer, ik heb me vergist. We blijven allemaal naar die kleine rechthoekjes kijken – tenzij het alternatief is: iets op je gezicht zetten.” Grote VR-brillen zijn oncomfortabel. Maak je ze kleiner, zoals gewone zonnebrillen? Dan worden ze juist griezelig. Je weet niet of iemand je aankijkt of filmt. Google Glass kreeg meteen de bijnaam “glasshole”. Meta’s slimme bril krijgt dezelfde kritiek: zwaar en verdacht. Mensen vertrouwen iemand met zo’n ding niet. “Je weet nooit of je stiekem gefilmd wordt.”

Bovendien is er geen geld mee te verdienen. Bedrijven zoals Meta en Apple pompen miljarden in de hoop dat we massaal nieuwe hardware kopen. Maar de echte metaverse – virtuele werelden vol mensen – bestaat al jaren zonder brillen. Roblox, Fortnite en Minecraft hebben honderden miljoenen spelers die alles gewoon op hun scherm doen. Geen dure bril nodig.

Ondertussen in de echte wereld: goedkope AI-brillen
Terwijl Stephenson de toekomst afschrijft, duiken er al betaalbare alternatieven op. Rokid brengt slimme brillen uit voor nog geen 300 euro – goedkoper dan Meta’s versie. Ze hebben een camera, een AI-hulpje (zoals Gemini), vertalen in real time, herkennen voorwerpen en werken met je eigen sterkte lenzen. Handig voor foto’s, video’s of een gesprek in het buitenland.
Maar ook hier: ze zien er een beetje generiek uit, trekken stof aan en voelen nog niet als de toekomst. Leuk speelgoed, geen revolutie.

Kritisch bekeken: wie zit hier eigenlijk op te wachten?
Het is best grappig. De man die het metaverse bedacht, begraaft nu zijn eigen idee omdat het te creepy is. Bedrijven blijven miljarden pompen in iets wat de meeste mensen gewoon irritant vinden. Ondertussen scrollen wij vrolijk verder op onze telefoon – het apparaat dat we wél vertrouwen.
Misschien hebben we helemaal geen virtuele brillenwereld nodig. Misschien is de echte winnaar gewoon… de goede oude smartphone. Stephenson lijkt het intussen ook te denken. En wie weet: straks lacht iedereen om de miljarden die in “de volgende grote stap” zijn gestopt.
Kortom: de metaverse is niet dood, hij is gewoon plat geworden. En dat is misschien helemaal niet erg.
https://www.theverge.com/tech/899797/metaverse-neal-stephenson-headsets-goggles-glasses-creepy-no-business-case
https://9to5mac.com/2026/03/25/as-we-await-apple-glasses-neal-stephenson-says-the-tech-is-doomed/
https://nealstephenson.substack.com/p/my-prodigal-brainchild
https://www.androidcentral.com/gaming/virtual-reality/rokids-ai-glasses-style-are-an-affordable-alternative-to-the-meta-ray-ban

De vocoder: van geheime militaire gadget tot robotstem in je favoriete hits
Bij The Verge vonden wij een interessant artikel over het ontstaan van de vocoder. Stel je voor: een uitvinding die bedoeld was om telefoongesprekken goedkoper te maken over oude koperen draden, eindigt als het coolste stem-effect in de popmuziek. Dat is precies het verhaal van de vocoder.

Hoe het allemaal begon
Ongeveer honderd jaar geleden, in de jaren 1920, werkte ingenieur Homer Dudley bij Bell Labs. Hij zocht een slimme manier om stemmen over lange afstanden te versturen zonder te veel bandbreedte te verspillen. Hij bouwde een apparaat dat de menselijke stem kon ontleden en weer kon opbouwen. In 1939 demonstreerde hij de Voder – een toestel dat kunstmatig kon praten.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg de vocoder een geheime rol. Het werd gebruikt voor veilige communicatie over de Atlantische Oceaan. Pure militaire tech, geen muziek in zicht.

Van oorlog naar dansvloer
Na de oorlog ontdekten muzikanten de vocoder. Ze merkten dat je er je stem mee kon “beschilderen” als een instrument: robotachtig, zingend, vreemd en verslavend. Eerst experimenteerden een paar artiesten ermee, daarna volgde iedereen. Van Kraftwerk en Daft Punk tot Bruno Mars en Chromeo – de vocoder werd een hit.

In de podcast van The Verge praten presentator David Pierce met muziekjournalist Charlie Harding en het electro-funk-duo Chromeo (Dave 1 en P-Thugg). Die twee nemen zelfs een echte vocoder en een talkbox mee naar de studio en laten horen hoe het werkt. Ze laten zien hoe de vocoder je stem laat klinken alsof je een robot bent die toch gevoel heeft.

Waarom blijft het zo populair?
Muzikanten zijn dol op apparaten die de stem manipuleren: vocoder, talkbox, Auto-Tune… Het laat je spelen met je stem zoals een gitarist met zijn snaren. Het klinkt futuristisch, maar raakt toch emotie.  Soms wordt het weliswaar een beetje een gimmick – iedereen klinkt opeens als een cyborg uit de jaren 80. Maar als het goed gedaan is, zoals bij Chromeo, geeft het net dat extra laagje funk en fun.

Het grappige is dat de vocoder nooit voor muziek bedoeld was. Net als veel toffe uitvindingen, vond het zijn eigen weg. Van saaie telefoonlijnen naar iconische popsongs. Wie had dat gedacht?

Kortom, de vocoder bewijst dat de coolste dingen in muziek vaak beginnen als droge techniek. En wij luisteren er nog steeds graag naar.
Op de website van The Verge kan je het hele verhaal als podcast beluisteren.
https://www.theverge.com/podcast/898697/vocoder-music-instrument-version-history

   

Het oor wil ook wat! Audio op het Internet

Raaf: een bizarre nacht op feest waar je niet wil zijn
De Nederlandse fictiepodcast Raaf (of RAAF) neemt je mee op een wilde nacht in een huisfeest. Hoofdpersoon Raaf is een slimme, teruggetrokken twintiger die zich voelt als figurant in zijn eigen leven. Zijn vriend Mo sleept hem mee naar een feest vol drank, drugs, rare types en diepe gesprekken. Het wordt filosofisch: is het leven één groot verhaal? Waarom romantiseren we zelfverbetering zo?

Waarom binge-waardig?
Vijf (of zes) afleveringen vol eigenaardige, imperfecte personages die je doen lachen en nadenken. Bijzonder is dat het opgenomen is met binaurale audio. Binaurale audio (of binaural sound) is een slimme manier om geluid op te nemen en af te spelen, zodat het voelt alsof je er middenin zit. Het bootst na hoe wij mensen normaal horen: met twee oren die op een paar centimeter afstand zitten, en een hoofd ertussen dat geluid blokkeert of vertraagt.  Dit  maakt het super immersief: piepende deuren, knipperlichten, surreële momenten. Maar je beluistert de podcast dus best met een koptelefoon. Regisseur Ischa den Blanken (bekend van award-winnende podcasts) schudt aan het idee dat het leven een keurig plot heeft.

Pluspunten en minpuntjes
Top: scherp dialoog, knap sounddesign, hilarisch en herkenbaar voor wie ooit op een feest zat te filosoferen. Kritiek: grof taalgebruik en drugs – niet voor iedereen. Maar hé, het veroordeelt niks, het viert de chaos gewoon
Te beluisteren in alle podcastapps (Spotify, Apple, etc.). Ideaal voor wie zin heeft in iets anders dan true crime of kletsverhalen. Binge 'm in één ruk – maar wel met oortjes, anders mis je de magie.
https://www.vpro.nl/artikelen/bingewaardige-fictiepodcast-raaf-zit-vol-met-eigenaardige-personages
https://podcastrepublic.net/podcast/1874870968
https://summ-it.app/tag/raaf/

Google laat AI nu echte liedjes maken – tot drie minuten lang
Google heeft Lyria 3 Pro gelanceerd, een slimme AI die volledige muziekstukken kan maken. Nog maar een maand na Lyria 3, die alleen korte stukjes van 30 seconden deed, komt nu de “Pro”-versie met echte nummers tot drie minuten. Typ gewoon wat je wilt horen, en de AI regelt de rest: melodie, tekst, zang en instrumenten.

Wat is er nieuw en beter?
Je kunt nu veel preciezer aangeven hoe het liedje in elkaar zit. Wil je een stevig intro, een catchy refrein, een rustig couplet of een spannende bridge? Zeg het maar. De AI begrijpt de structuur van een echt nummer veel beter dan vroeger. Het klinkt coherenter en professioneler – al blijft het natuurlijk een computer die fantaseert.

Waar kun je het gebruiken?
Alleen voor betalende abonnees in de Gemini-app. Verder zit het in Google Vids (voor video’s) en in ProducerAI, een tool die Google recent kocht. Bedrijven kunnen het via Vertex AI en de Gemini API proberen. Gewone gratis gebruikers moeten nog even wachten op de lange versies.

Veiligheid en kleine addertjes
Google benadrukt dat de AI geen bestaande artiesten nadoet, maar hoogstens “brede inspiratie” haalt. Elk gemaakt nummer krijgt een onzichtbaar SynthID-watermerk, zodat je meteen ziet: dit is AI. Handig, want Spotify en Deezer vechten al tegen nep-AI-nummers die onder echte artiestennamen opduiken.

Kritisch bekeken
Het is indrukwekkend hoe snel Google vooruitgaat in de AI-muziek-race. Straks typt iedereen zijn eigen hitje terwijl hij op de bus wacht. Maar laten we eerlijk zijn: drie minuten is nog steeds kort voor een écht nummer, en de creativiteit komt vooral van jouw prompt – niet van de AI zelf. Plus, artiesten zijn niet blij met al die training op YouTube-liedjes. Toch: voor hobbyisten, YouTubers en snelle ideetjes is dit superleuk speelgoed. Wie weet maken we binnenkort allemaal onze eigen zomerhit. Of het de muziekindustrie redt of juist overspoelt met middelmatige AI-deuntjes… dat zien we nog wel.
https://techcrunch.com/2026/03/25/google-launches-lyria-3-pro-music-generation-model/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter

Spotify beschermt artiesten tegen AI-klonen: eindelijk een schild tegen de nep-muziek-tsunami
Spotify heeft een nieuw wapen tegen de wildgroei van AI-fake tracks: Artist Profile Protection. In een beperkte beta-test kunnen artiesten voortaan zelf goedkeuren welke nummers op hun profiel verschijnen. Geen automatische rommel meer van slimme namaakstemmen of louche upload.

Waarom dit nodig is
Steeds vaker duiken er nep-songs op onder namen van echte artiesten. Denk aan fake tracks van Drake, Beyoncé, of indie-bands zoals King Gizzard and the Lizard Wizard. Sommige klinken als goedkope AI-kopieën, andere zijn gewoon slordige metadata-fouten. Luisteraars raken in de war, artiesten worden boos en hun statistieken worden verpest. King Gizzard-zanger Stu Mackenzie zuchtte al: “We are truly doomed.” Experimenteel componist William Basinski noemde het gewoon “total bullshit”.

Hoe werkt het?
Artiesten moeten zich opt-in (vrijwillig aanmelden). Daarna krijgen ze een extra controle-stap: nieuwe releases moeten ze handmatig goedkeuren voordat ze op hun profiel belanden. Slimme truc: met een speciale “artist key” in het bestand gaat het automatisch goed. Afgewezen nummers verschijnen niet op het profiel, tellen niet mee in stats en duiken niet op in aanbevelingen.

Toch wat kritiek
Eindelijk doet Spotify iets concreets tegen de AI-slop-overstroming. Goed nieuws voor grote artiesten met managers. Maar voor kleine, onafhankelijke muzikanten? Extra administratie en tijdrovend gedoe. En het blijft voorlopig een beperkte beta – Spotify belooft uitrol “zo snel mogelijk”.
Beter laat dan nooit, maar het voelt als een pleister op een lekkende dijk vol algoritmische troep.
Kortom: een nuttige stap om je profiel  als artiest clean te houden, maar de AI-fabriek draait intussen gewoon door. Artiesten, hou die goedkeuringsknop maar paraat.
https://www.theverge.com/streaming/900910/spotify-artist-profile-protection-ai-clones

De nieuwe oogst

Taquitos: bijna 12.000 snacks getest! Op Taquitos.net kun je een enorme database doorzoeken met meer dan 11.900 snackreviews (vooral chips, maar ook snoep, popcorn en andere snacks) uit 96 landen en honderden merken en smaken. Je kunt snacks opzoeken per merk, smaak, type (bijv. aardappelchips of hot snacks), land of bedrijf, en lezen wat de makers ervan vinden: scores, proeverijen, foto's en eerlijke meningen over obscure of nieuwe producten. Het is een soort online snack-museum voor liefhebbers die willen weten welke chips écht de moeite waard zijn – of welke je beter links laat liggen! [Taal: EN] https://www.taquitos.net/

Fossileware: oude spullen Op Fossilware.tech kun je een community-archief ontdekken en doorzoeken van retro hardware, software, games en muziek uit de jaren '80, '90 en 2000 – denk aan oude computers, klassieke spellen en vergeten hits die we vroeger cool vonden. Je kunt bijdragen met je eigen herinneringen, foto's of scans toevoegen, en bladeren door wat anderen hebben ingevoerd – allemaal zonder algoritmes die je voorschotelen wat populair is, puur op basis van menselijke nostalgie. Het is een soort digitaal museum voor 'fossielen' van tech en popcultuur: ideaal om te mijmeren over je eerste PC of dat ene spel dat je nooit uit hebt gekregen! [Taal: EN] https://www.fossilware.tech/

LonelyWiki: vergeten pareltjes Op LonelyWiki.com kun je "vergeten" Wikipedia-artikelen ontdekken: echte, door mensen geschreven stukken over obscure onderwerpen (zoals een zeldzame mot, een middeleeuwse bisschop of een onbekende rivier) die amper bekeken worden (tussen 1 en 1999 views per jaar). De site verzamelt deze eenzame pareltjes – geen stubs of AI-gegenereerde rommel – zodat ze toch minstens één lezer krijgen. Je bladert gewoon rond, leest de artikelen en waardeert het stille werk van Wikipedia-schrijvers die niemand ooit vindt. Een soort reddingsactie voor inhoud die te goed is om alleen te staan! [Taal: EN] https://www.lonelywiki.com/

Hans Natuurkanaal: vogels kijken Op deze site  kun je live meekijken met bosvogels en ander boswild in een Nederlandse tuin (De Mortel), via een 4K/UHD-camera bij een voederplek en grondcamera – denk aan koolmezen, roodborstjes, spechten, buizerds en soms zelfs een bosuil die jaagt. Er is ook een nachtcamera voor donkere uurtjes, en alles streamt 24/7 via YouTube, zodat je vanuit je luie stoel het echte bosleven volgt en leert over Nederlandse vogels. Geen chat of registratie nodig, gewoon relaxen met natuurbeelden – ideaal voor vogelliefhebbers die niet altijd buiten kunnen zijn, al kan het soms even spannend worden als een roofvogel toeslaat! [Taal: EN] https://hansnatuurkanaal.nl/nl/live-vogel-webcam

CI Simulator: hoe een cochleair implantaat klinkt Op deze website kan je ervaren hoe de wereld klinkt voor mensen met een cochleair implantaat (een gehoorimplantaat). Je kiest een geluidsfragment – zoals Für Elise, Here Comes the Sun, een speech van Lincoln of Moonlight Sonata – en de simulator laat je horen hoe datzelfde geluid aankomt bij iemand met zo’n implantaat: vaak metalig, robotachtig, met minder details in muziek en extra moeite bij spraak in lawaai. Het is een eenvoudige, interactieve tool om beter te begrijpen welke uitdagingen (en soms schoonheid) CI-gebruikers dagelijks meemaken. Heel inzichtelijk en een beetje confronterend tegelijk! [Taal: EN] https://ci-simulator-eight.vercel.app/

Vercel.app: kleine webprojecten Vercel.app is de populairste (en makkelijkste) plek om kleine webprojecten snel online te zetten – vooral onder hobbyisten, solo-ontwikkelaars en mensen die side projects maken. Vercel is gemaakt door de makers van Next.js (een superpopulair tool om websites te bouwen). Je pusht je code naar GitHub, en met één klik (of automatisch) staat je app live op een adres zoals jouw-projectnaam.vercel.app. Het is gratis voor kleine projecten, supersnel, en je hoeft geen server te regelen of iets ingewikkelds te configureren. Op Reddit (vooral in subreddits zoals r/SideProject, r/webdev, r/nextjs of r/IndieHackers) delen mensen constant hun nieuwste ideetjes: “Ik heb dit in een weekend gebouwd met AI, hier is de link!” En die link eindigt bijna altijd op .vercel.app, omdat het de snelste manier is om iets te laten zien zonder eerst een eigen domeinnaam te kopen. Kortom: het is niet dat er ineens zoveel nieuwe websites op Vercel staan – het is gewoon dat Reddit vol zit met mensen die hun hobby-projectjes showen, en Vercel is daarvoor het standaard “demo-adres” geworden. (Net zoals vroeger veel dingen op Heroku of Netlify stonden.) [Taal: EN] https://vercel.com/

Hockey Scoreboard: scores bijhouden Op Hockey Scoreboard Online kun je gratis een digitaal scorebord maken voor ijshockeywedstrijden.  Je krijgt een professioneel ogend bord met een wedstrijdklok, periodes, straffen, powerplay-timer, schoten op doel en meer – perfect voor amateurteams, jeugdwedstrijden of lokale competities.  Je start het bord in je browser, houdt de stand live bij en deelt het eenvoudig via een link met spelers, ouders of toeschouwers (of gebruikt het als overlay bij een livestream). Geen app of installatie nodig! [Taal: EN] https://www.hockeyscoreboardonline.com/

TrueHousingCost: kopen of huren? Op TrueHousingCost.com kun je een super uitgebreide huur vs. koop-calculator gebruiken die je precies laat zien wat een huis écht kost.  Je voert je eigen situatie in (huurprijs, koopprijs, rente, belastingen, onderhoud, opportunity cost van je eigen geld, enzovoort) en de tool berekent het echte break-evenpunt en de totale kosten over de jaren heen – veel realistischer dan de meeste simpele rekentools. Het is vooral aangepast aan Amerikaanse omstandigheden (denk aan Amerikaanse belastingsregels zoals SALT en mortgage interest deduction, plus lokale data die automatisch invult voor Amerikaanse steden). Voor Europa is het dus niet echt geschikt of aangepast: geen euro’s, geen Europese belastingen, geen typische huurwetgeving of energiekosten. Er bestaat wel een aparte Indiase versie (in.truehousingcost.com), maar geen Europese. Handig speelgoed als je in de VS kijkt, maar voor Nederland, België of Duitsland moet je nog wat handmatig aanpassen. Als jij een dergelijke tool kent voor de EU en de Benelux, laat het ons weten? [Taal: EN] https://truehousingcost.com

LayerProof Social Content Creator: content voor alle media Met deze webdienst kun je eenvoudig een URL (of document) plakken, waarna de AI in enkele minuten een volledige sociale-mediacampagne voor je genereert. Het maakt native, platform-specifieke content voor LinkedIn, X, Instagram, TikTok (en soms Facebook), inclusief aangepaste teksten, captions en professionele visuals — alles met behoud van je merktoon en traceerbaarheid naar de originele bron. Je krijgt direct previews en kunt de kant-en-klare assets met één klik exporteren, zodat je geen uren meer hoeft te besteden aan handmatig aanpassen per platform. [Taal: EN] https://layerproof.app/social-content-creator/

Audubon Photography Awards: indrukwekkende video's Op deze webpagina van PetaPixel (gepubliceerd op 25 maart 2026) vind je een selectie van 10 indrukwekkende vogelvideo’s die gekozen zijn uit de 2025 Audubon Photography Awards. De video’s tonen fascinerende natuurlijke gedragingen van vogels, zoals een snowy owl die baadt, een hummingbird die haar jong voedt, een paringsdans van manakins, en ouderlijke zorg bij verschillende soorten — verdeeld over Noord- en Zuid-Amerika. De Audubon Photography Awards is een jaarlijkse competitie van de Audubon Society die de beste vogelfotografie en -video’s beloont. In 2025 werd de wedstrijd voor het eerst uitgebreid met een aparte categorie voor fotografen uit Chili en Colombia, om de enorme biodiversiteit in de hele westelijke hemisfeer te vieren. [Taal: EN] https://petapixel.com/2026/03/25/10-amazing-bird-videos-from-the-2025-audubon-photography-awards/

W I K I P E D I A     Een selectie van nieuwe en actuele bijdragen in        de Nederlandstalige versie van Wikpedia

Bij de collega's

ALGEMEEN DAGBLAD
https://www.ad.nl/tech
Brooddeeg kneden of beslag mengen: deze keukenmachine haalt het hoogste cijfer
Een thuisbakker kan niet zonder een keukenmachine. Mixen, kneden, kloppen: hij neemt je allerlei werk uit handen. Welke is het beste? De Consumentenbond testte ruim negentig keukenmachines en geeft antwoord.
https://www.ad.nl/wonen/brooddeeg-kneden-of-beslag-mengen-deze-keukenmachine-haalt-het-hoogste-cijfer~a57d6fe3/

COMPUTERTAAL
http://www.computertaal.info
Review: Spaceslog
Dit spel is nog in Early Access, maar wordt verwacht op 17 april 2026. Wij kregen al de kans om Spaceslog te reviewen. Hieronder vinden jullie onze bevindingen.
In Spaceslog begint het allemaal nogal donker. Het kolonieschip waar je aan boord was, is vernietigd. Jij en nog twee andere kameraden hebben het overleeft, en het enige dat jullie hebben is een kleine cabine waarin jullie nauwelijks kunnen overleven. Jullie doel? Een nieuw schip bouwen met de grondstoffen die jullie in de ruimte vinden om uiteindelijk iedereen in veiligheid te brengen.
https://computertaal.info/2026/03/24/review-spaceslog/

TWEAKERS NET
http://www.tweakers.net
Ministerraad neemt omstreden wet aan die politie sociale media laat controleren
Als het aan de Nederlandse regering ligt, mag de politie binnenkort openbare sociale media controleren. Het kabinet is akkoord met een wet die 'ernstige verstoringen van de openbare veiligheid' aan moet pakken. De politie mag bijvoorbeeld openbare bronnen zoals sociale media van relschoppers volgen. Nu mag dat nog niet.
https://tweakers.net/nieuws/246224/ministerraad-neemt-omstreden-wet-aan-die-politie-sociale-media-laat-controleren.html

DATANEWS

De zaak Tee en Tee Tips en trucs voor de PC/Internaut

Tips & Tricks: AI-playlists maken met Apple’s Playlist Playground Met de nieuwe Playlist Playground in Apple Music (iOS 26.4 / iPadOS 26.4) kun je in seconden een complete playlist laten genereren door simpelweg een tekstprompt in te typen, zoals “upbeat 90s hip-hop voor een roadtrip” of “chill lo-fi voor focus”. De AI combineert je eigen luistergeschiedenis met trending tracks en maakt een mix van ongeveer 25 nummers, inclusief titel en beschrijving. Zo doe je het: Open de Apple Music-app. Ga naar het tabblad Library. Tik op de + (nieuwe playlist) knop. Typ je prompt in het Playlist Playground-veld (of kies een suggestie). Tik op Generate → bekijk het resultaat → sla op, download voor offline of deel de playlist. Beschikbaar voor Apple Music-abonnees in de VS (Engels) en ook op Android. Handig als je snel een perfecte mix wilt zonder zelf songs te zoeken! https://www.engadget.com/entertainment/music/how-to-use-apples-playlist-playground-to-make-ai-generated-mixes-134500610.html?src=rss

Van alles halen, (bijna) niets betalen...

Sigil: dé gratis EPUB-ebook-editor voor wie zelf wil knutselen Sigil is een krachtige, open-source tool om eBooks in EPUB-formaat (zowel EPUB 2 als 3) te maken en te bewerken. Je krijgt WYSIWYG-weergave (wat je ziet is wat je krijgt), code-bewerking, metadata-editor, inhoudsopgave-generator, spellingcontrole, regex-zoek/vervang, validatie met FlightCrew en import van HTML/bestanden – alles voor professioneel ogende eBooks zonder poespas. Het is volledig gratis (open source onder GPLv3) en draait op Windows (vanaf 10/11, portable versie ook beschikbaar), macOS (vanaf 13/Ventura) en Linux (via repos of Flatpak). Handig voor auteurs, zelfuitgevers of hobbyisten die geen dure software willen – en ja, de portable versie (zoals 2.7.6) laat je 'm gewoon vanaf USB draaien zonder installatie! https://www.chip.de/downloads/Sigil-Portable_73627206.html https://portableapps.com/news/2026-03-21--sigil-portable-2.7.6-released

Safe Exam Browser (SEB): je computer in lockdown voor eerlijke online tentamens Safe Exam Browser is een gratis, open-source programma dat je computer (of tablet) tijdelijk verandert in een veilige kiosk-modus voor online examens. Het blokkeert toegang tot andere apps, websites, scherm delen, screenshots, copy-paste buiten de browser en meer, zodat je niet kunt spieken – ideaal voor scholen en universiteiten die BYOD (bring your own device) gebruiken. Het biedt features zoals URL-filters, integratie met systemen als Moodle, optionele schermproctoring (via eigen server voor privacy), toegankelijkheidsopties en configuratie per examen via .seb-bestanden. Beschikbaar voor Windows (10/11 en nieuwer), macOS (vanaf oudere versies tot recent zoals Sequoia) en iOS/iPadOS (via App Store, vanaf iOS 12+). Volledig gratis te downloaden en te gebruiken – geen verborgen kosten, gewoon community-ondersteund. Handig als je examens afneemt, maar wel even wennen aan die strenge lockdown! (Met dank aan Dave L. voor de tip!) https://safeexambrowser.org/news_en.html

Blockbench: 3D Modellen Dit is een gratis en open-source programma waarmee je makkelijk low-poly 3D-modellen maakt, textureert en animeert – perfect voor Minecraft (Java & Bedrock), game assets, 3D-prints of andere creatieve projecten. Je kunt blokkige modellen bouwen met kubussen, complexe vormen modelleren, textures schilderen (ook rechtstreeks in 3D), animaties maken en exporteren naar formaten zoals OBJ, GLTF of rechtstreeks als Minecraft resource pack. Dankzij een plugin-systeem kun je het nog verder uitbreiden. Het is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux (als desktop-app), en je kunt het ook rechtstreeks in je browser gebruiken (als web-app, zelfs op Android of iOS). Alles is volledig gratis, voor altijd, zonder verborgen kosten. [Taal: EN] https://www.chip.de/downloads/Blockbench_186323517.html https://www.blockbench.net/

FreeCAD: 3D tekenen FreeCAD is een gratis, open-source 3D-programma waarmee je professionele technische ontwerpen maakt.  Je kunt er parametrische 3D-modellen mee tekenen (zoals machines, meubels, gebouwen of onderdelen voor 3D-printing), technische tekeningen maken, simulaties doen en bestanden exporteren voor productie. Het is vooral handig voor hobbyisten, studenten, ingenieurs en architecten die een krachtig alternatief voor dure programma’s zoals SolidWorks zoeken. Het is volledig gratis (geen verborgen kosten of limieten) en beschikbaar voor Windows, macOS en Linux. https://www.freecad.org/

Raspberry Pi IMager: geheugen voorbereiden De Raspberry Pi Imager is een gratis, eenvoudige tool waarmee je razendsnel een microSD-kaart (of USB) kunt voorbereiden voor een Raspberry Pi. Je kiest een besturingssysteem (zoals Raspberry Pi OS, Ubuntu, LibreELEC of een eigen image), het programma downloadt en schrijft het automatisch naar de kaart, klaar voor gebruik. Het is volledig gratis en open source. Beschikbaar voor:  Windows  - macOS  - Linux (inclusief als AppImage of via apt op Raspberry Pi OS zelf) Kortom: de officiële en makkelijkste manier om een Raspberry Pi te installeren. https://www.raspberrypi.com/software/ https://www.chip.de/downloads/Raspberry-Pi-Imager_183376121.html

(Deze tips voor share- en freeware zijn afkomstig van verschillende sites, o.a. Freewareweb, Lockergnome, ZDNet, PCWorld, en andere.